Türk hukuk sisteminde eşlerden birinin vefatı halinde sağ kalan eş, yasal mirasçı olarak kabul ediliyor. Ancak miras paylaşımında oranlar; çocukların bulunup bulunmamasına, mal rejimine ve aile yapısına göre değişiklik gösterebiliyor. Özellikle ikinci evliliklerde miras paylaşımı konusu, aile içinde en fazla uyuşmazlık yaşanan alanlardan biri olarak öne çıkıyor.
Sağ kalan eşin miras payı nasıl belirleniyor?
Türk Medeni Kanunu’na göre sağ kalan eşin miras payı, birlikte mirasçı olduğu kişilere göre farklılaşıyor.
Buna göre;
- Çocuklarla birlikte mirasçı olunması halinde mirasın dörtte biri sağ kalan eşe kalıyor.
- Anne ve baba ile birlikte mirasçı olunması durumunda ise mirasın yarısı eşe ait oluyor.
Uzmanlara göre birçok kişinin bilmediği önemli noktalardan biri ise “saklı pay” hakkı. Sağ kalan eş, saklı paylı mirasçılar arasında yer aldığı için miras bırakan kişi vasiyetnameyle eşini tamamen mirastan çıkaramıyor.
Mirastan feragat sözleşmesi hangi durumlarda geçerli?
Hukukçular, miras hakkının tamamen ortadan kaldırılabilmesi için “mirastan feragat sözleşmesi” yapılması gerektiğine dikkat çekiyor. Bu sözleşmenin geçerli olabilmesi için noter huzurunda ve resmi şekilde düzenlenmesi gerekiyor.
Özellikle ikinci evliliklerde çocukların hak kaybı yaşamaması adına bu tür sözleşmelerin uzman desteğiyle hazırlanmasının kritik olduğu belirtiliyor.
Evlilik öncesi mallar paylaşılır mı?
Miras süreçlerinde en çok karıştırılan konulardan biri de mal rejimi oluyor. Hukuken evlilik öncesinde edinilen mallar “kişisel mal” sayılıyor ve edinilmiş mallara katılma rejimine dahil edilmiyor.
Bu nedenle;
- Evlilikten önce alınan ev, arsa ya da taşınmazlar kişisel mal kabul ediliyor.
- Sağ kalan eş, bu mallar üzerinde mal rejiminden kaynaklı hak talep edemiyor.
- Bu mallar doğrudan miras hükümlerine göre paylaştırılıyor.
Evlilik sürecinde çalışılarak veya bedeli ödenerek edinilen mallar ise “edinilmiş mal” kapsamında değerlendiriliyor. Bu durumda sağ kalan eşin, söz konusu malların yarısı üzerinde hak sahibi olabileceği ifade ediliyor.
Önceki evlilikten olan çocukların miras hakkı var mı?
Karma ailelerde en çok merak edilen sorulardan biri de üvey çocukların miras durumu oluyor. Hukuka göre eşin önceki evliliğinden olan çocuk, üvey anne ya da üvey babanın doğrudan mirasçısı sayılmıyor.
Ancak dolaylı bir geçiş mümkün olabiliyor. Önce vefat eden kişinin mirasından pay alan sağ kalan eşin daha sonra hayatını kaybetmesi halinde, bu malvarlığı kendi öz çocuklarına geçebiliyor.
Uzmanlar uyarıyor
Hukukçular, miras paylaşımı ve mal rejimi süreçlerinin aile yapısına göre değişebildiğini belirterek özellikle ikinci evliliklerde profesyonel hukuki destek alınmasının önemine vurgu yapıyor. Yanlış işlemler veya eksik düzenlenen sözleşmeler nedeniyle ciddi hak kayıpları yaşanabileceği ifade ediliyor.
