Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2026 yılı Nisan ayına ilişkin finansal kesim dışındaki firmaların döviz varlık ve yükümlülük istatistiklerini yayımladı. Açıklanan verilere göre reel sektörün net döviz pozisyonu açığı Nisan ayında belirgin şekilde artarak 205 milyar 608 milyon dolara yükseldi.
Mart 2026 dönemine göre firmaların döviz varlıkları 1 milyar 508 milyon dolar azalırken, döviz yükümlülükleri ise 7 milyar 932 milyon dolar arttı. Böylece net döviz pozisyonu açığı yalnızca bir ayda 9 milyar 440 milyon dolar büyümüş oldu.
Döviz varlıklarında gerileme yaşandı
TCMB verilerine göre, Nisan ayında firmaların döviz varlıklarındaki değişim kalemleri şu şekilde gerçekleşti:
- İhracat alacakları 591 milyon dolar arttı.
- Yurt dışına doğrudan sermaye yatırımları 571 milyon dolar yükseldi.
- Türev varlıklar 1 milyar 460 milyon dolar azaldı.
- Yurt içi bankalardaki döviz mevduatları 1 milyar 170 milyon dolar geriledi.
- Menkul kıymetler 40 milyon dolar azaldı.
Bu gelişmeler sonucunda toplam döviz varlıklarında 1 milyar 508 milyon dolarlık düşüş kaydedildi.
Döviz yükümlülüklerinde kredi kaynaklı artış
Yükümlülük tarafında ise özellikle kredi kullanımındaki artış dikkat çekti.
Nisan ayında;
- Yurt dışından sağlanan nakdi krediler 3 milyar 858 milyon dolar,
- Yurt içinden sağlanan nakdi krediler 3 milyar 338 milyon dolar,
- İthalat borçları 665 milyon dolar,
- Türev yükümlülükler ise 71 milyon dolar arttı.
Böylece toplam döviz yükümlülükleri bir ayda 7 milyar 932 milyon dolar yükseldi.
Uzun vadeli kredilerde yükseliş sürdü
Verilere göre yükümlülüklerin vade yapısında da artış devam etti.
Nisan 2026 reel sektör döviz pozisyonu
|
Nisan 2026 itibarıyla;
- Yurt içinden sağlanan kısa vadeli krediler 384 milyon dolar, uzun vadeli krediler ise 2 milyar 954 milyon dolar arttı.
- Yurt dışından kullanılan kısa vadeli krediler 631 milyon dolar, uzun vadeli krediler ise 3 milyar 891 milyon dolar yükseldi.
Bu tablo, reel sektörün hem yurt içi hem de yurt dışı finansmana olan talebinin arttığını ortaya koydu.
Kısa vadeli net döviz fazlası geriledi
TCMB verilerine göre Nisan ayında kısa vadeli döviz varlıkları 148 milyar 573 milyon dolar, kısa vadeli yükümlülükler ise 141 milyar 264 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti.
Buna göre kısa vadeli net döviz pozisyonu fazlası 7 milyar 309 milyon dolar oldu. Mart ayına kıyasla 3 milyar 150 milyon dolarlık azalma yaşanırken, kısa vadeli yükümlülüklerin toplam yükümlülükler içindeki payı yüzde 36 olarak hesaplandı.
Reel sektörün döviz riski büyüyor
Nisan ayı verileri, reel sektör şirketlerinin döviz yükümlülüklerinin varlıklarına kıyasla daha hızlı arttığını gösterdi. Özellikle kredi kullanımındaki yükseliş, net döviz pozisyonu açığının 205,6 milyar dolara ulaşmasına neden olurken, kısa vadeli döviz tamponunun da zayıfladığı görüldü. Uzmanlar, küresel finansman koşulları ve döviz kuru hareketlerinin önümüzdeki dönemde reel sektörün bilançosu üzerinde belirleyici olmaya devam edeceğine dikkat çekiyor.
