TBMM'den geçen orman düzenlemesi tartışma yarattı! 129 bin hektarlık alanda tapu sorunu çözülecek mi?

Türkiye'de uzun yıllardır devam eden orman kadastrosu ile tapu kayıtları arasındaki uyuşmazlıkların çözümüne yönelik önemli bir düzenleme TBMM'de kabul edilerek yasalaştı. Torba kanun kapsamında getirilen hükümler, devlet ormanı olarak sınırlandırılan ancak tapuda gerçek veya tüzel kişiler adına kayıtlı bulunan taşınmazların hukuki durumunu yeniden düzenliyor.

Kanunun gerekçesine göre yaklaşık 80 bin tapu ihtilafı ile toplam 1 milyon 290 bin dönüm (yaklaşık 129 bin hektar) büyüklüğündeki alan yeni düzenlemeden etkilenecek.

Binlerce tapu davasının sona ermesi hedefleniyor

Orman Genel Müdürlüğü, geçmiş yıllarda orman kadastrosu ile tapu kayıtlarının çakıştığı bölgelerde çok sayıda tapu iptal ve tescil davası açmıştı. Uzun yıllar önce satın alınan ya da miras yoluyla edinilen bazı taşınmazların daha sonra devlet ormanı sınırları içinde kaldığının belirlenmesi, binlerce taşınmaz sahibi için hukuki belirsizlik oluşturmuştu.

Yeni düzenleme ile bu ihtilafların önemli bölümünün çözüme kavuşturulması amaçlanıyor. Belirlenen şartları taşıyan taşınmazlarda tapu kayıtlarının geçerliliği korunabilecek, bazı orman şerhleri kaldırılabilecek ve devam eden çok sayıdaki davanın sona ermesi mümkün olabilecek.

Hükümet: Amaç mağduriyetleri gidermek

Düzenlemeyi savunan hükümet yetkilileri, yaşanan sorunun vatandaşlardan değil, geçmişte kamu kurumları arasında oluşan kadastro ve kayıt farklılıklarından kaynaklandığını belirtiyor.

Açıklamalara göre, bir kurum tarafından tapulu arazi olarak kabul edilen taşınmazların yıllar sonra başka bir kurum tarafından devlet ormanı kapsamında değerlendirilmesi ciddi mağduriyetlere neden oldu.

Hükümet, yeni düzenlemenin mülkiyet hakkını güvence altına alacağını ve yıllardır süren hukuki belirsizliği ortadan kaldıracağını ifade ediyor.

Düzenleme kapsamında ayrıca, tapuları geçerli kabul edilen alanlara karşılık gelecek miktarda Hazine arazisinin Orman Genel Müdürlüğü'ne devredileceği ve yeni orman alanlarının oluşturulacağı da belirtiliyor.

Muhalefet ve çevre örgütlerinden eleştiri

Düzenleme TBMM görüşmeleri sırasında muhalefetin sert eleştirilerine neden oldu.

Muhalefet milletvekilleri, devlet ormanı niteliği taşıyan alanlarda özel mülkiyetin korunmasının gelecekte benzer talepler için emsal oluşturabileceğini savunurken, çevre örgütleri ise uygulamanın fiilen bir "orman affı" niteliği taşıdığı görüşünü dile getiriyor.

Çevre hukukçularının bir bölümü de düzenlemenin klasik 2/B uygulamalarından farklı olsa da benzer sonuçlar doğurabileceğini değerlendiriyor.

Eleştirilerde, kamu yararı ve orman bütünlüğü açısından uzun vadeli riskler oluşabileceği ifade edilirken, bazı çevre kuruluşları düzenlemeyi "Cumhuriyet tarihinin en büyük orman affı" olarak nitelendiriyor.

Tartışmaların odağında Kuzey Ormanları var

Düzenlemeye ilişkin tartışmaların yoğunlaştığı bölgelerin başında İstanbul'un Kuzey Ormanları geliyor.

Son yıllarda büyük ulaşım ve altyapı projeleri nedeniyle yoğun baskı altında olduğu belirtilen bölgede bulunan olası tapu ihtilaflarının yeni düzenlemeden nasıl etkileneceği merak ediliyor. 

Çevre örgütleri, düzenlemenin mevcut mülkiyet sorunlarını çözmenin ötesinde ilerleyen dönemde yeni yapılaşma baskıları oluşturabileceği uyarısında bulunurken, hükümet ise düzenlemenin herhangi bir yeni imar veya yapılaşma hakkı getirmediğini, yalnızca mülkiyet ihtilaflarını çözdüğünü ve orman varlığında azalmaya neden olmayacağını vurguluyor.

Düzenlemenin etkisi uygulamayla görülecek

Yaklaşık 129 bin hektarlık alanı ve 80 bine yakın tapu ihtilafını ilgilendiren düzenleme, Türkiye'de son yılların en kapsamlı mülkiyet düzenlemelerinden biri olarak değerlendiriliyor.

Bir kesim düzenlemeyi yıllardır devam eden mülkiyet sorunlarını çözecek önemli bir reform olarak görürken, diğer kesim bunun ormanların korunması açısından yeni tartışmaları beraberinde getireceğini savunuyor.

Düzenlemenin tapu davalarına, mülkiyet hakkına ve orman alanlarının korunmasına yönelik etkilerinin ise önümüzdeki süreçte uygulama sonuçlarıyla birlikte daha net ortaya çıkması bekleniyor.