Türkiye’de sanayi üretiminin merkez üssü konumundaki organize sanayi bölgelerinde (OSB) son dönemde dikkat çekici bir gelişme yaşanıyor. Sahibinden satılık ve kiralık fabrika ilanlarında adeta patlama yaşanırken, yüzlerce tesis internet üzerinden yeni alıcı ve kiracı arıyor.
Özlem Ermiş Beyhan'ın Haberhürriyeti.com'daki haberine göre, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Tarım ve Orman Bakanlığı verilerine göre Türkiye genelinde toplam OSB sayısı 416’ya ulaştı. Bu bölgelerde faaliyet gösteren fabrika sayısı 68 bini aşarken, toplam istihdam 2 milyon 700 bin seviyesini geçti. Ancak son dönemde artan maliyetler, finansmana erişim zorlukları ve ekonomik dalgalanmalar nedeniyle birçok fabrikanın faaliyetlerini durdurduğu ya da el değiştirme sürecine girdiği görülüyor.
kiralık fabrika ilanlarında dikkat çeken artış
Organize sanayi bölgelerinde özellikle kiralık fabrika ilanlarının sayısındaki artış öne çıkıyor. İstanbul Dudullu OSB’de 41 bin 700 metrekarelik bir fabrikanın 15,6 milyon TL’ye kiraya verildiği görülürken, aynı bölgede 24 bin metrekarelik başka bir tesis için 14,3 milyon TL talep ediliyor.
Bursa Kayapa OSB’de 1,8 milyon TL’ye kiralanan fabrika, daha düşük ölçekli sanayi işletmeleri için alternatif sunarken; Kayseri OSB’de 18 bin metrekarelik bir tesis 14 milyon TL’ye kiralık olarak listeleniyor. Kocaeli’deki GEBKİM OSB’de ise bir fabrika için 10 milyon TL kiralama bedeli belirlenmiş durumda.
Bir dönem yatırımcıların yer bulmakta zorlandığı Tekirdağ Çerkezköy OSB’de de tablo değişmiş durumda. Bölgede 40 bin metrekarelik bir fabrikanın 8,9 milyon TL’ye, 30 bin metrekarelik başka bir fabrikanın ise 4,6 milyon TL’ye kiraya verildiği ilanlarda yer alıyor.
info box: rakamlarla OSB’ler
Toplam OSB sayısı: 416
Toplam fabrika sayısı: 68.000+
Toplam istihdam: 2,7 milyon+
En yüksek satılık fabrika: 2,9 milyar TL (Dilovası OSB)
En yüksek kiralık fabrika: 15,6 milyon TL (Dudullu OSB)
dev sanayi tesisleri de kiralık
İlanlar arasında büyük ölçekli ve uluslararası geçmişe sahip tesisler de bulunuyor. Sakarya 1. OSB’de yer alan ve daha önce British Steel, Corus ve Tata Steel bağlantılı olduğu belirtilen 16 bin metrekarelik fabrika 4,7 milyon TL’ye kiraya veriliyor.
Manisa Akhisar OSB’de 19 bin metrekarelik bir fabrika 5,2 milyon TL’den kiracı beklerken, Mimarsinan OSB’de 8 bin metrekarelik bir tesis için 6,5 milyon TL talep ediliyor.
satılık fabrika ilanlarında milyarlık rakamlar
Kiralık ilanların yanı sıra satılık fabrika ilanları da dikkat çekici seviyelere ulaşmış durumda. Kocaeli Dilovası OSB’de 2,9 milyar TL bedelle satışa sunulan fabrika, piyasadaki en yüksek değerli ilanlardan biri olarak öne çıkıyor.
Yine Dilovası’nda GEBKİM Kimya İhtisas OSB içinde yer alan ve 2,5 MW güneş enerjisi santraline sahip bir fabrika 2,5 milyar TL’den satışta. İstanbul Dudullu OSB’de 25 bin metrekarelik bir fabrikanın fiyatı 1,9 milyar TL olarak açıklanırken, Gebze OSB’de “en iyi lokasyonlardan biri” olarak tanımlanan bir tesis için 950 milyon TL talep ediliyor.
Tekirdağ Veliköy OSB’de 895 milyon TL, Ergene OSB’de ise 669 milyon TL seviyelerinde satış ilanları dikkat çekiyor. Bursa Çerkeşli OSB’de 4 bin metrekarelik bir cam fabrikası 169 milyon TL’den alıcı arıyor.
info box: uzman yorumu
Sanayi uzmanlarına göre:
Artan finansman maliyetleri, yüksek faiz ortamı ve daralan iç talep, sanayi tesislerinin el değiştirme sürecini hızlandırıyor. Özellikle ihracata dayalı sektörlerde siparişlerin yavaşlaması da bu tabloyu destekliyor.
sanayide dönüşüm sinyali mi?
Uzmanlar, ilanlardaki artışın sadece iflas veya kapanmalarla açıklanamayacağını, aynı zamanda sanayide bir dönüşüm sürecine işaret edebileceğini belirtiyor. Daha verimli, teknoloji odaklı ve ölçek ekonomisine uygun üretim tesislerine geçiş süreci de bu hareketliliğin nedenleri arasında gösteriliyor.
Ancak mevcut tablo, özellikle küçük ve orta ölçekli sanayi işletmeleri açısından finansal baskının arttığını ortaya koyuyor. OSB’lerdeki ilan yoğunluğu, Türkiye sanayisinin kısa vadeli görünümüne dair temkinli bir değerlendirme yapılmasına neden oluyor.
