Tarım ve Orman Bakanlığı, gıda etiketleri ve sunumlarına yönelik kapsamlı bir düzenlemeyi yürürlüğe aldı. Yeni düzenleme ile market raflarında ve restoran menülerinde tüketiciyi yanıltabilecek ifade, görsel ve ürün tanıtımlarına sınırlama getirildi.
Bakanlık, düzenlemeyle birlikte gıda etiketlerinin daha okunabilir hale getirilmesini, tüketicinin doğru bilgilendirilmesini ve gıda okuryazarlığının artırılmasını hedefliyor.
“Tereyağı tadında”, “çikolata keyfi” ifadeleri yasaklandı
Yeni kurallara göre, gerçek içeriği yansıtmayan ve tüketicide yanlış algı oluşturabilecek ifadeler artık kullanılamayacak.
Yasaklanan ifadeler arasında şunlar yer aldı:
- “Tereyağı tadında”
- “Tereyağı lezzeti”
- “Tereyağı keyfi”
- “Çikolata tadında”
- “Çikolata lezzeti”
- “Çikolata keyfi”
- “Dondurma keyfi”
- “Dondurma lezzeti”
Özellikle tereyağı aroması eklenmiş margarin ve ayçiçek yağı ürünlerinde bu tür ifadelerin kullanımı engellendi. Kokolin ürünlerinde de çikolata algısı oluşturacak tanımlamalar yasak kapsamına alındı.
Zeytin görseli kullanımı sınırlandırıldı
Zeytinyağı dışında kalan bitkisel yağ ürünlerinde:
- Zeytin görseli,
- Zeytin ağacı görseli,
- “Zeytinyağı tadında”,
- “Zeytinyağı lezzetinde”
ifadelerinin kullanılması yasaklandı.
Bu düzenleme ile tüketicinin ürünü gerçek zeytinyağı sanmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Aroma içeren ürünlerde gerçek meyve görseli kullanılamayacak
Aroma verici kullanılarak üretilen ürünlerin ambalajlarında gerçek gıda görsellerinin kullanımına sınırlama getirildi.
Buna göre:
- Ürünün “aromalı” olduğu açık şekilde belirtilecek.
- Gerçek meyve veya gerçek içerik algısı oluşturacak görseller kullanılamayacak.
“Köy ürünü” algısına sınırlama
Düzenleme kapsamında tüketicide doğal ve geleneksel üretim algısı oluşturan “köy ürünü” benzeri ifadeler de denetim altına alındı.
Gerçek üretim yöntemiyle uyuşmayan marka, isim ve görsellerin kullanımına izin verilmeyecek.
Yer fıstıklı baklavaya yeni zorunluluk
Yeni kurallarla birlikte ürün içeriklerinin açık şekilde belirtilmesi zorunlu hale geldi.
Örneğin:
- Yer fıstığı kullanılan baklavalarda yalnızca “fıstıklı” ifadesi kullanılamayacak.
- Bunun yerine doğrudan “yer fıstıklı baklava” ifadesi yazılacak.
İthal ürün algısı oluşturan ifadelere yasak
Türkiye’de üretilen ürünlerde ithal algısı oluşturacak marka, görsel ve ifadelerin kullanımı da yasaklandı.
Aynı şekilde ithal ürünlerde de yerli üretim izlenimi veren tanıtımların önüne geçilecek.
Menü ve etiketlerde yeni zorunluluklar
Yeni düzenleme kapsamında restoran, kafe ve toplu tüketim noktalarında da önemli değişiklikler yapıldı.
Buna göre:
- Menü içerikleri açık şekilde belirtilecek.
- Enerji ve besin değerleri tüketiciye sunulacak.
- Ürünlerde kullanılan alternatif bileşenler açıkça yazılacak.
- Bitki çaylarının hazırlanış yöntemi etiketlerde yer alacak.
Silah ve kafatası görsellerine yasak
Bakanlık ayrıca çocuklar ve tüketici algısı açısından risk oluşturabilecek bazı görselleri de yasak kapsamına aldı.
Artık gıdalarda:
- Silah,
- Kafatası,
- Beyin,
- Göz,
- Dudak
şeklindeki görsel ve tasarımlar kullanılamayacak.
189 yeni gıda bileşeni mevzuata girdi
Düzenleme kapsamında Avrupa Birliği’nde kullanılan ve Türkiye’de uygun görülen 189 yeni gıda bileşeni mevzuata dahil edildi.
Buna karşılık:
- GDO’lu mikroorganizma ile üretilen,
- Domuz kaynaklı,
- Böcek içerikli
32 ürün ise kapsam dışında bırakıldı.
Tüketici için daha şeffaf dönem
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın yeni düzenlemesiyle birlikte market raflarından restoran menülerine kadar gıda sektöründe daha şeffaf ve anlaşılır bir dönemin başlaması hedefleniyor. Yeni kuralların özellikle tüketiciyi yanıltan pazarlama yöntemlerini azaltması bekleniyor.
