Bugün birçok kişi için maaşla ev almak neredeyse imkânsız hale geldi. Ancak geçmişte, sadece düzenli maaş ve makul bir krediyle ev sahibi olunabiliyordu. Peki Türkiye’de maaşla ev alınabilen “en kolay dönem” hangisiydi?
"İnşaat Doktoru" adıyla X platformunda yapılan paylaşımda yakın geçmişten günümüze konuta sahip olma ile ilgili bir değerlendirme yapıldı. Burada yer alan bilgiye göre konut sahipliğini belirleyen üç temel faktör bulunuyor:
Konut fiyatı / maaş dengesi
Kredi faiz oranı ve vade süresi
Aylık taksit / gelir oranı
Bu üç gösterge aynı anda uygun seyrettiğinde, maaşla ev almak gerçekten mümkündü.
1985–1993: Ulaşılabilir ama sınırlı dönem
Bu yıllarda ev sahibi olmak bugüne kıyasla çok daha erişilebilirdi. Ortalama 10–12 yıllık birikim veya düşük faizli krediyle konut alınabiliyordu. Ancak konut arzı sınırlıydı, özellikle büyük şehirlerde talep baskısı fazlaydı.
2003–2013: Maaşla ev almanın “altın çağı” 
Türkiye’de maaşla ev sahibi olmanın en kolay olduğu dönem 2003–2013 yılları arasıydı.
Bu dönemi “altın çağ” yapan başlıca nedenler:
Konut fiyatları, maaşlarla paralel artış gösterdi.
20 yıl vadeli konut kredisi sistemi devreye girdi.
Kredi faiz oranları %0,95–1,20 bandına kadar indi.
Zirve yıllar: 2010–2013
O yıllarda ortalama bir çalışan, birikim ve kredi desteğiyle rahatlıkla ev sahibi olabiliyordu.
İstanbul’da 200–250 bin TL’ye 2+1 daire bulunabiliyordu.
Bir ev almak için ortalama 100–120 maaş yeterliydi.
Bugün ise aynı konutun değeri 200–300 maaş seviyesinde.
2014–2018: Denge bozulmaya başladı
2014’ten sonra konut fiyatları, maaş artış hızını aşmaya başladı.
Yine de Anadolu şehirlerinde ev sahibi olmak mümkündü.
Ancak 2003–2013 arasındaki “kolay ev sahipliği” dönemi sona erdi.
2019–2024: Maaşla ev sahipliği krizi
Son yıllarda tablo tamamen değişti.
Konut fiyatları, maaşlardan 5–10 kat hızlı arttı.
Kredi faizleri rekor seviyelere çıktı.
Taksit/gelir oranı %100’ü aşarak maaşın üstüne çıktı.
Rakamlar, krizin boyutunu net biçimde gösteriyor:
| Yıl | İstanbul’da 1 evin ortalama maaş karşılığı |
|---|---|
| 2010 | ~140 maaş |
| 2020 | ~183 maaş |
| 2023 | ~246 maaş |
| 2025 | 210+ maaş (faize göre) |
Sonuç: Altın dönem geride kaldı
Uzmanlara göre, maaşla ev alınabilen en kolay dönem 2003–2013, en rahat yıl aralığı ise 2010–2013 oldu.
2022 sonrası ise maaş–ev fiyatı makasının tarihsel olarak en çok açıldığı dönem olarak kayıtlara geçti.
Bu tablo değişir mi?
Uzmanlara göre, yeniden erişilebilir bir konut piyasası için üç temel şartın oluşması gerekiyor:
Reel ücret artışı
Uygun faiz ve uzun vadeli kredi imkanları
Orta gelir grubuna yönelik konut arzının artması
