Lisanssız GES yatırımlarında yeni dönem: Saatlik mahsuplaşma fizibiliteleri değiştirecek

Lisanssız elektrik üretiminde uygulamaya alınan saatlik mahsuplaşma sistemi, özellikle ticari ve endüstriyel güneş enerjisi santrali (GES) yatırımlarında yeni bir dönemin kapısını araladı. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun (EPDK) 2026 yılında yayımladığı düzenlemelerle birlikte, mesken aboneleri dışındaki lisanssız üretim tesislerinde mahsuplaşma işlemleri artık saatlik bazda gerçekleştirilecek.

Yeni uygulama kapsamında sanayi tesisleri, ticarethaneler, tarımsal sulama aboneleri ve benzeri tüketici gruplarında elektrik üretimi ile tüketimi aynı zaman dilimleri içinde değerlendirilecek. Böylece yatırım süreçlerinde yalnızca toplam yıllık üretim ve tüketim miktarları değil, tüketimin gün içerisindeki dağılımı da önem kazanacak.

Üçay Mühendislik Enerji Projeleri ve Yatırımlar Direktörü Oğuzhan Yıldız, düzenlemenin enerji yatırımlarında daha detaylı analiz süreçlerini gerekli kıldığını belirtti. Yıldız'a göre geçmişte yıllık üretim ve tüketim verileri üzerinden yapılan ön fizibilite çalışmaları artık tek başına yeterli olmayacak. İşletmelerin güneş enerjisinden elde ettikleri elektriği üretildiği saatlerde ne kadar kullanabildiği, yatırımın ekonomik başarısını doğrudan etkileyecek.

Öz tüketim oranı yatırımın merkezine yerleşiyor

Uzmanlara göre saatlik mahsuplaşma modeli, işletmeleri kendi ürettikleri elektriği mümkün olduğunca eş zamanlı tüketmeye teşvik edecek. Özellikle gündüz saatlerinde yoğun enerji kullanan sanayi kuruluşları, lojistik merkezleri, alışveriş merkezleri ve ticari işletmeler bu modelden daha fazla fayda sağlayabilecek.

Buna karşılık enerji ihtiyacının büyük bölümünü akşam ve gece saatlerinde karşılayan işletmelerde, güneş enerjisi yatırımlarının verimliliğini artırmak için enerji depolama sistemleri ve gelişmiş enerji yönetimi çözümleri daha fazla önem kazanacak.

Mevcut tesisler de düzenlemeden etkilenecek

Saatlik mahsuplaşma uygulaması yalnızca yeni kurulacak tesisleri kapsamıyor. Düzenleme, 12 Mayıs 2019 tarihinden itibaren bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazanan ve mesken aboneliği dışında kalan lisanssız üretim tesislerini de etkiliyor.

Bu nedenle işletmelerin saatlik tüketim profillerini detaylı şekilde analiz etmeleri, yatırım geri dönüş sürelerini ve enerji maliyetlerini doğru hesaplayabilmeleri açısından kritik önem taşıyor.

İhtiyaç fazlası enerji yönetimi öne çıkıyor

Sektör temsilcileri, yeni sistemle birlikte ihtiyaç fazlası elektriğin yönetiminin de yatırım planlamasının önemli bir parçası haline geldiğine dikkat çekiyor. Üretim ile tüketimin örtüşmediği saatlerde şebekeye verilen enerjinin ekonomik karşılığı, yatırımın geri dönüş süresinde belirleyici rol oynayacak.

Bu nedenle yatırımcıların kurulu güç planlaması yaparken yalnızca üretim kapasitesine değil, öz tüketim oranına ve fazla enerjinin ekonomik etkilerine de odaklanmaları gerekiyor.

Depolama sistemlerine ilgi artabilir

Uzmanlar, enerji depolama teknolojilerinin yeni dönemde lisanssız GES projelerinin stratejik bileşenlerinden biri haline gelebileceğini belirtiyor. Özellikle üretim ve tüketim saatlerinin uyumsuz olduğu işletmelerde batarya depolama sistemleri, öz tüketim oranını yükselterek yatırım performansını güçlendirebilir.

Üçay Mühendislik ise yeni düzenlemeler doğrultusunda yatırımcıların saatlik tüketim verilerini analiz ederek fizibilite çalışmaları yürüttüklerini, projelendirmeden devreye almaya ve enerji depolama entegrasyonuna kadar kapsamlı mühendislik hizmetleri sunduklarını açıkladı.

Enerji sektöründe uzmanlar, saatlik mahsuplaşma modelinin yalnızca mevzuatsal bir değişiklik değil, aynı zamanda enerji verimliliği ve tüketim alışkanlıklarının yeniden değerlendirilmesini sağlayacak yapısal bir dönüşüm olarak görülmesi gerektiğini ifade ediyor.