Türkiye konut piyasasında finansman tercihleri bölgeden bölgeye keskin biçimde ayrışıyor. TÜİK’in Ekim 2025 konut satış verilerine göre, yüksek faiz oranları ipotekli satışları frenlese de Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da peşin alımlar dikkat çekici seviyelere yükseldi. Aynı dönemde Batı ve Marmara illerinde vatandaş, yüksek maliyetlere rağmen konut kredisine mecbur kalıyor.
Ekim ayında Türkiye genelinde gerçekleşen 164 bin 306 konut satışının yalnızca %14,32’si ipotekli olarak kaydedildi. Ancak il bazlı dağılım, konut finansmanındaki kültürel ve ekonomik farklılıkları net biçimde ortaya koydu.
Kamuoyu tepkisi
“Yastık altı devreye girdi”
Vatandaşlar, özellikle Doğu illerinde artan faiz yükü nedeniyle bankaya yönelmeden birikimlerini kullanmayı daha güvenli bulduklarını belirtiyor. Sektör temsilcileri ise bölgede altın birikimlerinin geleneksel olarak güçlü olduğunu, bu nedenle konutun hâlâ en cazip yatırım aracı kabul edildiğini aktarıyor.
Krediye en uzak iller Doğu’dan çıktı
Faizlerin caydırıcılığı, Doğu ve Güneydoğu’daki satışları durdurmasa da kredi kullanımını minimum seviyeye çekti. Bu illerde vatandaşlar, peşin para ve altın bozdurarak konut sahibi oluyor.
Kredi kullanım oranının en düşük olduğu iller:
Hakkâri: %2,82
Bingöl: %3,36
Şırnak: %3,86
Mardin: %4,96
Aksaray: %5,86
Uzman yorumu
“Altın fiyatlarındaki artış, konut alımında yeni bir model yarattı”
Gayrimenkul uzmanları, Doğu illerindeki düşük kredi oranlarının iki temel sebebi olduğunu vurguluyor:
Bölgedeki konut fiyatlarının Batı’ya göre daha ulaşılabilir olması.
Son yıllarda hızla değer kazanan altının, yatırımcı için güçlü bir ödeme aracı haline gelmesi.
Uzmanlar, “Bölgedeki vatandaş altınını bozdurduğunda faiz yükü olmadan konuta erişebiliyor. Bu nedenle Doğu illerinde peşin alım kültürü çok daha baskın” değerlendirmesinde bulundu.
Batı’da kredi olmadan konut almak zor 
Büyükşehirler ve Marmara illerinde ise tablo tam tersine dönüyor. Yüksek fiyatlar nedeniyle vatandaş, faizler yüksek kalsa da kredi kullanmak zorunda kalıyor.
Ekim ayında ipotekli satış oranının en yüksek olduğu iller ise dikkat çekici:
Kredi kullanımının en yüksek olduğu iller:
Bartın: %32,00
Artvin: %21,62
Bilecik: %21,31
Tekirdağ: %20,28
İstanbul: %17,38
Türkiye’nin en büyük pazarı İstanbul’da kredili satışların ülke ortalamasının üzerinde olması, yüksek fiyatların finansman ihtiyacını artırdığını gösteriyor. Başkent Ankara’da da oran %19,32 seviyesine ulaştı.
Rakamlarla tablo
Türkiye geneli ipotekli satış oranı: %14,32
Toplam konut satışı: 164.306
Doğu illerinde ortalama kredi oranları: %3 – %6 arası
Batı illerinde ortalama kredi oranları: %15 – %32 arası
