Türkiye genelinde konut satışları, 2025 Mayıs ayında rekor seviyeye ulaştı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 17,6 artan konut satışları 130 bin 25 adetle tüm zamanların en yüksek mayıs ayı satış rakamı oldu. Artışta banka kredisiyle yapılan konut alımlarındaki dikkat çekici yükseliş etkili oldu.
İpotekli satışlarda çarpıcı artış
Mayıs ayında ipotekli satışlar geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 95,9 artarak 19 bin 412 adede ulaştı. Böylece ipotekli satışların toplam konut satışları içindeki payı yüzde 14,9’a yükseldi. 2024 Mayıs ayında bu oran sadece yüzde 9 seviyesindeydi. Bu yükselişte kredi faizlerindeki sınırlı düşüş ve kısıtlamalardaki gevşeme belirleyici oldu.
Yüksek faizlerin baz etkisi devrede
2023’te uygulanan sıkı para politikaları ve yüksek faizler, konut kredisi kullanımını sınırlandırmış, satışları önemli ölçüde geriletmişti. 2024 Aralık ayında başlayan faiz indirim süreciyle birlikte kredi faizlerinde kısmi bir gerileme yaşanırken, konut kredisine olan talep yeniden canlandı. Ayrıca, yüksek mevduat faizlerinden ve altın yatırımlarından elde edilen kazançların gayrimenkule yönelmesi de satışlara olumlu katkı sundu.
Beş ayda ipotekli satışlar 90 bine dayandı
Ocak-mayıs döneminde toplam konut satışları yüzde 25,4 artışla 584 bin 170 adede ulaştı. Aynı dönemde banka kredisiyle satılan konut sayısı ise yüzde 98,7 artarak 88 bin 606’ya yükseldi. Bu dönemde ipotekli satışların toplam satışlar içindeki payı yüzde 9,6’dan yüzde 15,2’ye çıktı.
Net kredi kullanımında patlama yaşandı
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası verilerine göre, 2024 yılının ilk beş ayında net konut kredisi hacmi yüzde 641,1 oranında artarak 64 milyar 256,5 milyon liraya yükseldi. Bu artış, ipotekli satışları yaklaşık iki katına çıkardı. Aynı zamanda konut başına ortalama kredi kullanımı da yüzde 273’lük artışla 725 bin liraya dayandı. Bu durum, konut fiyatlarında yaşanan yüksek artışı da gözler önüne serdi.
İkinci el satışlar ilk elleri geçti
Mayıs ayında ikinci el konut satışları yüzde 20,6 artarak 90 bin 479 adede ulaştı. İlk el satışlar ise yüzde 11,2 artışla 39 bin 546 adet olarak gerçekleşti. Böylece toplam satışlarda ikinci el konutların payı arttı; ilk el konutların payı yüzde 32,2’den yüzde 30,4’e geriledi.
Faizlerdeki yön satışları belirleyecek
Faizlerdeki kısmi gevşeme ipotekli konut satışlarını hareketlendirse de, küresel gelişmeler ve iç siyasi belirsizlikler faizlerde yeniden yukarı yönlü bir baskı oluşturdu. 6 Haziran itibarıyla konut kredisi faizleri yüzde 43,6’ya yükseldi. Önümüzdeki dönemde faizlerdeki seyrin, konut satışlarındaki gidişatı önemli ölçüde etkilemesi bekleniyor.
Naki Bakır'ın Dünya'daki makalesinden yararlanarak hazırlandı.
