Karadağ hükümeti, Türk vatandaşları için Ekim ayında yürürlüğe koyduğu geçici vize uygulamasını kaldırdığını açıkladı. Hükümetin resmi internet sitesinden 23 Aralık’ta yapılan duyuruda, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına yönelik vize zorunluluğunun iptal edildiği bildirildi.
Açıklamada, Türk makamlarıyla iş birliğinin güçlendirildiği, güvenlik ve göç kontrollerinin sıkılaştırıldığı vurgulandı. Yeni düzenlemeye göre Türk vatandaşları Karadağ’da artık 180 gün içinde azami 30 gün kalabilecek. Daha önce bu süre 90 gün olarak uygulanıyordu.
BBC Türkçe'nin haberine göre kararın, “yasadışı göçü önlemek ve Avrupa Birliği vize politikasıyla uyum sağlamak” amacıyla alındığı ifade edilirken, güvenlik risklerinin artması halinde vize uygulamasının yeniden yürürlüğe konulabileceği de belirtildi.
Ne olmuştu? 
25 Ekim gecesi başkent Podgorica’nın Zabjelo bölgesinde bir Karadağ vatandaşının bıçaklanmasının ardından ülkede gerginlik tırmanmış, olayın bir grup Türk ile yaşanan tartışma sonrası meydana geldiği iddia edilmişti. Ertesi gün Türk plakalı araçlara ve bazı iş yerlerine yönelik saldırılar düzenlenmişti.
Polis, biri Türk biri Azerbaycanlı iki kişiyi gözaltına alırken, geçerli ikamet belgesi bulunmadığı gerekçesiyle toplam 45 Türk ve Azerbaycan vatandaşının da gözaltına alındığını duyurmuştu. Bu gelişmeler üzerine Karadağ, 27 Ekim’de Türk vatandaşlarına yönelik vizesiz seyahat uygulamasını geçici olarak askıya almıştı.
Dışişleri devreye girmişti
Karadağ Başbakanı Milojko Spajić, vize serbestisinin geçici olarak askıya alınacağını duyururken, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da Karadağlı yetkililerle görüşerek Türk vatandaşlarının güvenliği ve haklarının korunmasına ilişkin beklentileri iletmişti.
Cumhurbaşkanı Jakov Milatović ise şiddet olaylarını kınayarak, “kolektif suç yüklemeye veya tüm bir halkı damgalamaya yer yok” açıklamasında bulunmuştu.
:::
Kamuoyu tepkisi
Podgorica’da yaşanan olayların ardından bazı Türk işletmelerinin hedef alınması, hem Türkiye’de hem de Karadağ’da tepkiyle karşılandı. Karadağlı yetkililer, saldırıların kabul edilemez olduğunu vurguladı.
:::
Türkler Karadağ’da neden artıyor?
Karadağ İçişleri Bakanı Danilo Saranović, ülkede geçici ya da kalıcı oturum izni bulunan yaklaşık 100 bin yabancının 13 bininin Türk vatandaşı olduğunu açıklamıştı. Yetkililer, Türkiye’den gelenlerin önemli bir kısmının iş kurmak veya çalışmak amacıyla ülkeye geldiğini belirtiyor.
Ana gelir kaynağı turizm olan ve Avrupa Birliği ile üyelik sürecini sürdüren Karadağ, son yıllarda Türk yatırımcıların ve girişimcilerin de ilgisini çekiyor.
:::
Rakamlarla Karadağ – Türkiye ilişkileri
Karadağ nüfusu: yaklaşık 620 bin
Ülkedeki Türk sayısı: 13 bin
Karadağ’daki Türk şirketleri: 9.500
Yıllık Türk turist sayısı: yaklaşık 320 bin
Hedeflenen ticaret hacmi: 250 milyon dolar
:::
İlişkiler 2006’dan bu yana gelişiyor
Türkiye, Karadağ’ın bağımsızlığını 12 Haziran 2006’da tanıyan ilk ülkelerden biri oldu. İki ülke arasında serbest ticaret ve ekonomik iş birliği anlaşmaları bulunuyor. Türk vatandaşlarına vize serbestisi ise 2008 yılında başlamıştı.
:::
Uzman yorumu
Uluslararası ilişkiler uzmanlarına göre, vize uygulamasının kaldırılması iki ülke arasındaki ekonomik ve turistik ilişkiler açısından olumlu bir adım. Ancak kalış süresinin 30 güne düşürülmesi, Karadağ’ın AB vize politikalarına uyum arayışının bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.
:::
Yeni düzenleme ile birlikte Türk vatandaşları Karadağ’a yeniden vizesiz seyahat edebilecek, ancak ülkede kalış sürelerini 30 günle sınırlı tutmak zorunda olacak.
