Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB), 2026 yılının ilk çeyreğine ilişkin İnşaat Sektörü Analizi Raporu’nu yayımladı. Rapora göre sektör, son 13 çeyrektir kesintisiz büyümesini sürdürürken bu performansın sürdürülebilirliği giderek daha fazla tartışma konusu haline geliyor.
Raporda, 2025’in son çeyreğinde kaydedilen %8,6’lık büyümenin ardından ivmenin korunduğu ancak bu büyümenin ağırlıklı olarak deprem sonrası yeniden imar faaliyetleri ve kamu yatırımlarından beslendiği vurgulandı. Bu durum, özel sektör yatırımlarının sınırlı kaldığı bir “eşik dönemi”ne işaret ediyor.
Maliyetler yükseliyor, erişilebilir konut zorlaşıyor
İnşaat maliyetlerindeki artış sektörün en önemli baskı unsurlarından biri olmaya devam ediyor. TÜİK verilerine göre Şubat 2026’da inşaat maliyet endeksi aylık %1,51, yıllık ise %25,72 arttı. Malzeme maliyetleri %23,73, işçilik maliyetleri ise %29,12 yükseldi.
Artan maliyetler ve yüksek finansman giderleri, firmaların kârlılığını sınırlandırırken yeni konut üretimini de zorlaştırıyor. Bu tablo, konuta erişilebilirlik sorununu derinleştiriyor.
Talep dengesi hâlâ kurulamadı
Konut satışları yüksek seviyelerde seyretse de talep yapısında dengesizlik sürüyor. 2026 Mart verilerine göre ilk el konut satışları sınırlı artış gösterirken ikinci el satışlarda düşüş yaşandı. Toplam satışların yaklaşık %68,5’inin ikinci elden gerçekleşmesi, yeni konut üretimi ile erişilebilir talep arasında uyumsuzluk olduğunu ortaya koyuyor.
İpotekli satışlarda artış görülse de toplam içindeki payın %22,9 seviyesinde kalması, finansmana erişimdeki zorlukların devam ettiğini gösteriyor.
Güven endeksi zayıf, yatırım iştahı temkinli
İnşaat Güven Endeksi 2026’nın ilk çeyreğinde eşik değer olan 100’ün altında kalmaya devam etti. Ocak ayında 85,7 olan endeks, Mart ayında 80,6’ya kadar geriledi. Bu görünüm, sektör genelinde temkinli bir beklentinin hâkim olduğuna işaret ediyor.
Aynı dönemde ciro endeksinde yıllık artış görülmesine rağmen aylık bazdaki gerileme, faaliyetlerde dalgalı bir seyre işaret etti.
Ticari gayrimenkulde daralma sinyali
Rapora göre ticari gayrimenkul tarafında yatırım iştahı zayıflıyor. Mart ayında iş yeri satışları hem ilk el hem ikinci elde düşüş gösterdi. Bu durum, özellikle yüksek maliyetler ve belirsizlik ortamında yatırımcıların daha temkinli hareket ettiğini ortaya koyuyor.
Yurt dışı projelerde jeopolitik etkiler
Türk müteahhitlik sektörünün yurt dışı performansı 2026’ya zayıf başladı. İlk çeyrekte üstlenilen proje tutarı 780,3 milyon dolar seviyesinde kaldı. Küresel jeopolitik gerilimler ve sıkı finansman koşulları, yeni proje geliştirme süreçlerini yavaşlatıyor.
Özellikle Körfez bölgesinde yoğunlaşan projelerde riskler artmış durumda. Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Kuveyt gibi pazarlarda yeni ihalelerde temkinli yaklaşım, finansman gecikmeleri ve yatırım kararlarında yavaşlama beklentisi öne çıkıyor.
Jeopolitik gelişmelerin ayrıca lojistik maliyetler, tedarik zinciri ve proje takvimleri üzerinde baskı oluşturabileceği değerlendiriliyor.
Sürdürülebilir büyüme için üç kritik başlık
TMB raporu, sektörün önümüzdeki dönemdeki performansının üç temel faktöre bağlı olacağını ortaya koyuyor:
- Konuta erişilebilirliğin artırılması
- Yeşil dönüşüm ve sürdürülebilirlik standartlarına uyum
- Kentsel dönüşümde özel sektör yatırımlarının güçlendirilmesi
Raporda ayrıca, gelecekte başarının yalnızca üretim hacmiyle değil; kârlılık yönetimi, dijitalleşme ve özel sektörün sisteme yeniden güçlü şekilde dahil olmasıyla ölçüleceği vurgulandı.
Kamu ağırlıklı büyüme risk barındırıyor
Mevcut büyüme modelinin büyük ölçüde kamu yatırımlarına dayanması, olası bütçe kısıtları durumunda sektörün daralma riskiyle karşı karşıya kalabileceğini gösteriyor. Bu nedenle sürdürülebilir bir büyüme için özel sektör yatırımlarının yeniden ivme kazanması kritik önem taşıyor.
