Tüketici güveni son 38 ayın en yüksek seviyesine çıktı
Türkiye'de tüketicilerin ekonomiye ilişkin beklentilerinde iyileşme sürüyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) iş birliğiyle hazırlanan Tüketici Güven Endeksi, Temmuz 2026 döneminde bir önceki aya göre yüzde 2,2 artarak 89,8 seviyesine yükseldi. Böylece endeks, son 38 ayın en yüksek seviyesine ulaşmış oldu.
Şubat ayında 85,7 seviyesinde bulunan endeks, mart ayında küresel jeopolitik gelişmelerin etkisiyle 85'e gerilemişti. Nisan ayından itibaren başlayan toparlanma ise mayıs ve haziran aylarında hız kazanırken, temmuzda daha belirgin hale geldi.
Her ne kadar endeks 100 puanın altında kalmayı sürdürse de son dört aydaki yükseliş, tüketicilerin ekonomik görünüm konusunda daha iyimser bir tablo çizmeye başladığını ortaya koyuyor.
Enflasyonda düşüş beklentisi güçleniyor
Temmuz verileri, hane halkının enflasyona ilişkin beklentilerinde dikkat çekici bir iyileşmeye işaret etti.
Mevsim etkilerinden arındırılmış verilere göre;
- Son 12 aylık enflasyona ilişkin algıyı gösteren endeks yüzde 8,7 artarak 31,7'ye yükseldi.
- Önümüzdeki 12 aya ilişkin enflasyon beklentisini gösteren endeks ise yüzde 8 artışla 57,2 seviyesine çıktı.
Bu göstergelerdeki yükseliş, tüketicilerin önümüzdeki dönemde enflasyonun gerilemeye devam edeceğine olan inancının güçlendiğini ortaya koyuyor.
Ekonomistler, gerçekleşen enflasyondaki yavaşlama, sıkı para politikasının etkileri ve küresel enerji fiyatlarında istikrar beklentisinin tüketici güvenini desteklediğini değerlendiriyor.
Haneler mevcut ekonomik durumu daha olumlu görüyor
Temmuz ayında tüketicilerin mevcut mali durumlarına ilişkin değerlendirmelerinde de iyileşme görüldü.
Alt endekslerdeki değişim şöyle gerçekleşti:
| Gösterge | Temmuz Değişimi | Endeks |
|---|---|---|
| Hanenin mevcut mali durumu | +%2,3 | 80,9 |
| Son 12 aya göre hanenin maddi durumu | +%3,0 | 74,5 |
| Mevcut ekonomik duruma ilişkin değerlendirme | +%8,8 | 61,9 |
| Tasarruf için uygunluk | +%3,8 | 70,2 |
| Dayanıklı tüketim malı satın alma uygunluğu | +%4,9 | 61,6 |
Bu veriler, tüketim eğilimindeki baskının kademeli olarak azalmaya başladığını gösteriyor.
Tüketici kredisi kullanma eğilimi arttı
Gelecek üç ay içerisinde tüketici kredisi veya kredi kartı kullanma ihtimalini gösteren endeks de yüzde 2,2 artarak 67 seviyesine yükseldi.
Uzmanlara göre bu gelişme, hane halkının harcama eğiliminde kontrollü bir canlanmanın başladığına işaret ediyor.
Konut ve otomobil alma isteği dip seviyelerde
Tüketici güvenindeki yükselişe rağmen, konut ve otomobil satın alma beklentileri zayıf görünümünü korudu.
Önümüzdeki 12 ay içinde;
- Konut satın alma veya inşa ettirme beklentisi yüzde 4,4 düşerek 15,3'e geriledi.
- Konut tamiri için harcama yapma beklentisi ise 41,2 seviyesinde değişmedi.
- Otomobil satın alma beklentisi yüzde 0,6 düşüşle 26,7 oldu.
Baz değerin 100 olduğu dikkate alındığında, konut ve otomobil satın alma isteğinin halen oldukça düşük seviyelerde bulunduğu görülüyor.
Uzmanlar, bu göstergelerde kalıcı bir toparlanmanın gerçekleşebilmesi için faizlerde gerileme, gelirlerde reel artış ve finansmana erişimin kolaylaşmasının belirleyici olacağını ifade ediyor.
Uzun vadeli ekonomik beklentiler güçleniyor
Temmuz ayında geleceğe yönelik beklentilerde de iyileşme devam etti.
- Hanenin gelecek 12 aya ilişkin maddi durum beklentisi yüzde 2 artarak 91,4 oldu.
- Genel ekonomik durum beklentisi yüzde 5,2 artışla 88,3'e yükseldi.
- İşsizliğin azalacağı beklentisini gösteren endeks ise yüzde 2,7 artarak 81,6 seviyesine çıktı.
Buna karşılık;
- Dayanıklı tüketim mallarına harcama beklentisi yüzde 0,8 azalarak 105,1,
- Tasarruf yapabilme ihtimali ise yüzde 0,1 gerileyerek 44,8 oldu.
Ekonomide temkinli iyimserlik güçleniyor
Temmuz ayı Tüketici Güven Endeksi, enflasyon beklentilerindeki iyileşme ve ekonomik görünümdeki toparlanmanın tüketici algısına olumlu yansıdığını ortaya koydu. Buna karşın konut ve otomobil gibi yüksek tutarlı harcamalara yönelik talebin halen zayıf seyretmesi, yüksek faiz ortamı ve finansman maliyetlerinin etkisinin sürdüğünü gösteriyor.
Önümüzdeki dönemde enflasyonun seyri, TCMB'nin para politikası kararları, kredi faizleri ve istihdam piyasasındaki gelişmeler tüketici güveninin yönünü belirleyen temel faktörler olmaya devam edecek. 
Naki Bakır'ın Dünya gazetesindeki köşe yazısından yararlanarak hazırlandı
