Çanakkale Otoyolu ve 1915 Çanakkale Köprüsü'nü işleten Çanakkale Otoyol ve Köprüsü İnşaat Yatırım ve İşletme A.Ş.'de (ÇOK A.Ş.) ortaklık yapısı değişti. Yapılan son sermaye artırımı sonrasında Limak İnşaat, yüzde 38,40 pay oranıyla şirketin en büyük ortağı konumuna yükseldi.2017 yılında kurulan ÇOK A.Ş., bugüne kadar eşit ortaklık yapısıyla faaliyet gösteriyordu. Limak İnşaat, Yapı Merkezi İnşaat ile Güney Koreli DL E&C ve SK Ecoplant şirketlerinin her biri şirkette yüzde 25 paya sahipti. Ancak 3 Haziran tarihli Ticaret Sicili Gazetesi'nde yayımlanan sözleşme tadili ve sermaye artırımı kararıyla bu denge değişti.
Sermaye 11,75 milyar TL’ye yükseldi
Şirketin sermayesi son artırımla birlikte 11 milyar 750 milyon TL'ye çıkarıldı. Yaklaşık 2,1 milyar TL tutarındaki sermaye artırımının 777,5 milyon TL'lik bölümünü Limak İnşaat'ın nakden karşılaması, şirket içindeki pay oranlarının yeniden şekillenmesine neden oldu.Yeni ortaklık yapısına göre;- Limak İnşaat'ın payı yüzde 25'ten yüzde 38,40'a yükseldi.
- Yapı Merkezi İnşaat'ın payı yüzde 20,53'e geriledi.
- DL E&C'nin payı yüzde 20,53'e düştü.
- SK Ecoplant'ın payı yüzde 20,53 seviyesine indi.
Limak'ın karar süreçlerindeki etkisi artabilir
Uzmanlar, Limak'ın payının yüzde 38'in üzerine çıkmasının şirket içindeki stratejik karar süreçlerinde önemli bir avantaj sağlayabileceğine dikkat çekiyor.Özellikle uygulama sözleşmesinin yeniden müzakere edilmesi, proje kapsamındaki değişiklikler, devir işlemleri ve olası uyuşmazlık süreçlerinde yüksek pay oranının şirkete daha güçlü bir pozisyon kazandırabileceği belirtiliyor.1915 Çanakkale Köprüsü, Yap-İşlet-Devret (YİD) modeli kapsamında hayata geçirildiği için ortaklık yapısındaki değişikliklerin proje yönetimi açısından önem taşıdığı ifade ediliyor.Araç geçiş garantisi tartışmaları sürüyor
1915 Çanakkale Köprüsü'nün ihalesi 2017 yılında gerçekleştirildi, köprü ise 2022 yılında hizmete açıldı. Projede günlük 45 bin araç geçiş garantisi bulunuyor. Bu sayı yıllık bazda yaklaşık 16 milyon 425 bin araca karşılık geliyor.Köprüden geçiş ücreti ise araç başına 15 euro artı KDV olarak uygulanıyor.Açıklanan verilere göre 2024 yılında köprüden toplam 2 milyon 684 bin 738 araç geçti. Bu rakam, garanti edilen araç sayısının oldukça altında kalırken, aradaki farkın sözleşme kapsamında kamu tarafından karşılandığı belirtiliyor.CHP Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz'ın açıkladığı verilere göre, garanti kapsamında 2024 yılında işletmeci şirkete yaklaşık 281 milyon euro ödeme yapıldı.Eurodaki yükseliş maliyetleri artırdı
YİD projelerinde verilen araç geçiş garantileri döviz cinsinden belirleniyor. Çanakkale Köprüsü ihalesinin yapıldığı 2017 yılında euro kuru yaklaşık 4,1 TL seviyesindeydi.Köprünün açıldığı 2022 yılında euro 16 TL seviyesini aşarken, günümüzde 53 TL seviyelerine ulaşmış durumda. Döviz kurundaki yükseliş, garanti ödemelerinin kamu bütçesine etkisinin de büyümesine neden oluyor.16 yıl 2 ay 12 günlük işletme süresini kapsayan proje, kamu maliyesi üzerindeki etkileri ve geçiş garantileri nedeniyle Türkiye'de en çok tartışılan Yap-İşlet-Devret projeleri arasında yer almaya devam ediyor.Rakamlarla 1915 Çanakkale Köprüsü
- Şirket sermayesi: 11,75 milyar TL
- Limak'ın yeni payı: %38,40
- Diğer üç ortağın payı: %20,53
- Günlük araç garantisi: 45 bin araç
- Yıllık araç garantisi: 16,4 milyon araç
- 2024 gerçekleşen araç sayısı: 2,68 milyon
- Geçiş ücreti: 15 euro + KDV
- 2024 garanti ödemesi: 281 milyon euro
- İşletme süresi: 16 yıl 2 ay 12 gün
