Brezilya, Çinli otomotiv şirketi BYD’yi, işçilerini kölelik benzeri koşullarda çalıştırdığı iddiaları sonrası resmi kara listeye aldı. Karar, 2024 yılında Çinli işçilerin kötü koşullarda işe alındığı ve insan kaçakçılığına benzer yöntemlerle çalıştırıldığı yönündeki iddiaların ardından geldi.
Brezilya Çalışma Bakanlığı’nın yayımladığı liste, BYD için özellikle Çin dışındaki en büyük pazarı olan Brezilya’da ciddi bir itibar riskine işaret ediyor. Listeye alınan şirketler bazı banka kredilerine erişimde kısıtlamalarla karşılaşabiliyor. Ancak, kararın BYD’nin ülkedeki tek otomobil fabrikasının üretim faaliyetlerini doğrudan etkilemediği belirtildi. Şirket, konuya ilişkin resmi açıklama yapmadı.
Taşeron Soruşturmanın Odak Noktası
Soruşturmanın merkezinde, BYD’nin taşeronu olarak çalışan Jinjiang Group bulunuyor. Şirket, 163 Çinli işçinin işe alımından sorumlu oldu ancak iddiaları reddetti. BYD, daha önce yaptığı açıklamada ihlallerden, Brezilya medyasında yer alan haberler ortaya çıkana kadar haberdar olmadığını savunmuştu. Brezilyalı yetkililer ise taşeron kullanılsa dahi işçi koşullarından nihai sorumluluğun BYD’de olduğunu belirtiyor.
Reuters tarafından incelenen iş sözleşmelerine göre, işçilerin pasaportlarına el konulmuş, maaşlarının çoğu Çin’e gönderilmiş ve yaklaşık 900 dolarlık depozito yalnızca altı ay çalıştıktan sonra iade edilmiş.
İşçilerin Yaşam Koşulları Endişe Uyandırıyor
Çalışma müfettişlerinin yaptığı incelemelerde işçilerin son derece kötü koşullarda yaşadığı tespit edildi. Bazı evlerde 31 kişi tek banyolu alanlarda kalıyor, yatak bulunmuyor ve yiyecekler kişisel eşyalarla birlikte yerde tutuluyordu. Yetkililer, bu durumu “aşağılayıcı koşullar” olarak nitelendirdi.
Skandal, Çin ve uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Fabrikanın açılışı aylarca gecikse de, Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva’nın Ekim ayında açılış törenine katılması, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin önemini gösterdi. Açılışın ardından tesiste 25 binden fazla araç üretildi.
Brezilya’da şirketler, hükümetle anlaşarak çalışma koşullarını iyileştirme ve mağdur işçilere tazminat ödeme taahhüdünde bulunmaları halinde listeye alınmaktan kaçınabiliyor. BYD’nin işçi savcılarıyla anlaşma yaptığı, ancak iş müfettişleriyle benzer bir mutabakata varmadığı kaydedildi. Yetkililer, itiraz süreçleri tamamlanmadan şirketlerin listeye alınmadığını ve listenin en az iki yıl geçerliliği olduğunu belirtiyor.
