Ortadoğu’da artan jeopolitik gerilim ve uluslararası petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar nedeniyle Türkiye’de akaryakıt fiyatlarına yönelik yeni bir düzenleme devreye alındı. Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı kararıyla akaryakıt fiyatlarında geçici olarak eşel mobil sistemi uygulanmaya başlandı.
Hazine ve Maliye Bakanlığı kaynaklarından edinilen bilgilere göre sistem, petrol fiyatlarındaki artışın enflasyon üzerindeki etkisini sınırlamak ve vatandaşın bütçesine yansıyan maliyeti azaltmak amacıyla hayata geçirildi.
2 Mart baz alınacak
Yeni uygulamada 2 Mart tarihi baz alınacak. Bu tarihten sonra petrol ürünlerinin fiyatında artış olması durumunda, artış tutarının yüzde 75’ine kadar olan kısmı Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) indirimi ile karşılanacak.
Buna göre akaryakıt fiyatlarındaki yükselişin büyük kısmı vergiden karşılanacak ve pompa fiyatlarına sınırlı bir artış yansıyacak.
Benzin, motorin ve LPG’de ÖTV indirimi uygulanacak
Karar kapsamında bazı akaryakıt ürünlerinde uygulanabilecek azami ÖTV indirimi tutarları da belirlendi. Buna göre;
Benzinde litre başına 14,8277 liraya kadar,
Motorinde litre başına 13,9006 liraya kadar,
LPG’de kilogram başına 11,3830 liraya kadar
ÖTV indirimi yapılabilecek.
Fiyat düşerse ÖTV artırılacak
Eşel mobil sisteminde sadece fiyat artışları değil, düşüşler de vergilendirmeyi etkiliyor. Petrol fiyatlarının düşmesi halinde ise azalış tutarının yüzde 75’ine kadar ÖTV artırılabilecek. Ancak artırılan bu tutar, 2 Mart tarihinde uygulanan ÖTV seviyesini geçemeyecek.
10 liralık artışın sadece 2,5 lirası pompaya yansıyacak
Yeni sistemde uluslararası petrol fiyatları veya döviz kurundaki artış nedeniyle akaryakıt fiyatlarında yükseliş yaşanması durumunda, artışın büyük kısmı vergi indirimiyle dengelenecek.
Örneğin akaryakıt fiyatında 10 liralık bir artış meydana gelmesi halinde bunun yalnızca 2,5 lirası pompa fiyatına yansıyacak. Kalan 7,5 liralık bölüm ise ÖTV ve buna bağlı KDV’den vazgeçilerek devlet tarafından karşılanacak.
Amaç enflasyon etkisini sınırlamak
Yetkililer, düzenlemeyle petrol fiyatlarındaki küresel artışların Türkiye’deki akaryakıt fiyatlarına doğrudan ve yüksek oranlı yansımasının önüne geçilmesinin hedeflendiğini belirtiyor.
Böylece yüksek miktarda vergi gelirinden feragat edilerek enflasyonla mücadeleye katkı sağlanması ve vatandaşların akaryakıt harcamalarındaki artışın sınırlanması amaçlanıyor.
Eşel mobil nedir?
Eşel mobil sistemi, akaryakıt fiyatlarında uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurundaki dalgalanmaların tüketiciye doğrudan yansımasını sınırlamak amacıyla uygulanan bir vergi mekanizmasıdır. Bu sistemde akaryakıt fiyatları yükseldiğinde, fiyat artışının bir bölümü ÖTV indirimi yapılarak karşılanır ve pompa fiyatındaki artış sınırlanır.
Petrol fiyatları düştüğünde ise bu kez ÖTV artırılarak vergi gelirleri yeniden dengelenir. Böylece akaryakıt fiyatlarındaki ani yükselişlerin hem enflasyon üzerindeki etkisi azaltılır hem de tüketicilerin harcamalarındaki artış sınırlandırılmış olur.
Amaç enflasyon etkisini sınırlamak
Yetkililer, düzenlemeyle petrol fiyatlarındaki küresel artışların Türkiye’deki akaryakıt fiyatlarına doğrudan ve yüksek oranlı yansımasının önüne geçilmesinin hedeflendiğini belirtiyor.
Böylece yüksek miktarda vergi gelirinden feragat edilerek enflasyonla mücadeleye katkı sağlanması ve vatandaşların akaryakıt harcamalarındaki artışın sınırlanması amaçlanıyor.
Akaryakıtta eşel mobilin kalktığı gün İstanbul'da benzin fiyatları ne kadardı dersiniz. Tablo böyle:
