Kayıtdışı varlıkların ekonomiye kazandırılmasına yönelik yeni bir “varlık barışı” düzenlemesi Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunuldu. Teklif, hem yurtiçi hem de yurtdışında bulunan kayıt dışı varlıkların sisteme dahil edilmesini amaçlarken, vergi borcu olan mükellefler için de önemli kolaylıklar içeriyor.
Vergi borçlarına 72 aya kadar yapılandırma
Yasa teklifine göre, ödenmemiş vergi borçları için mevcutta 36 ay olan taksit süresi 72 aya çıkarılıyor. Ayrıca tecil edilebilecek borç tutarı 250 bin TL’den 1 milyon TL’ye yükseltiliyor. Mevcut uygulamada yüzde 39 faizle sunulan tecil imkânının kapsamı da bu düzenlemeyle genişletilmiş olacak.
Vergi borçlarını ödemekte zorlanan şirketler ve bireyler, bu yeni düzenleme kapsamında daha uzun vadede ödeme planı oluşturabilecek.
Son tarih: 31 Temmuz 2027
Yeni varlık barışı düzenlemesi kapsamında;
- Yurtdışında bulunan para, altın, döviz ve menkul kıymetlerin
- 31 Temmuz 2027 tarihine kadar banka veya aracı kurumlara bildirilmesi gerekiyor.
Bildirilen varlıkların, beyan tarihinden itibaren 2 ay içinde Türkiye’de açılan hesaplara transfer edilmesi veya fiziki olarak getirilerek sisteme dahil edilmesi şartı aranacak.
Aynı şekilde, Türkiye’de bulunmasına rağmen kayıt dışı olan varlıklar da bu tarihe kadar beyan edilerek yasal statü kazanabilecek.
Kademeli vergi sistemi geliyor
Düzenlemeyle birlikte bildirilen varlıklar için kademeli vergi uygulaması getiriliyor. Buna göre başlangıçta yüzde 5 olarak belirlenen vergi oranı, varlıkların Türkiye’de tutulma süresine göre düşecek:
- 5 yıl elde tutma: %0 vergi
- 4 yıl: %1
- 3 yıl: %2
- 2 yıl: %3
- 1 yıl: %4
1 Ocak 2027 sonrası yapılan bildirimlerde bu oranlara 0,5 puan ek artış uygulanacak.
Vergi incelemesi yapılmayacak
Teklifte dikkat çeken bir diğer düzenleme ise bildirilen varlıklar için vergi incelemesi ve tarhiyat yapılmayacak olması. Ancak diğer mevzuatlardan doğan yükümlülüklerin devam edeceği özellikle vurgulanıyor.
İhracatçıya 34 milyar TL’lik vergi desteği
Yasa teklifinde üretim ve ihracatı desteklemeye yönelik önemli vergi indirimleri de yer alıyor. Buna göre:
- İmalatçı ihracatçıların kazançlarına uygulanan kurumlar vergisi %25’ten %9’a düşürülecek
- Diğer ihracatçıların ihracat gelirleri için oran %14 olacak
Bu düzenlemenin toplam maliyet etkisinin yaklaşık 34 milyar TL olacağı hesaplanıyor.
İstanbul Finans Merkezi’ne tam muafiyet
Teklif kapsamında, İstanbul Finans Merkezi katılımcılarına yönelik vergi avantajları da genişletiliyor. Bu kurumların elde ettiği kazançlara uygulanan vergi indirimi %100’e çıkarılarak tam muafiyet sağlanacak.
Ayrıca transit ticaret kazançlarının yüzde 95’i vergi dışı bırakılarak uluslararası yatırımcıların Türkiye’ye çekilmesi hedefleniyor.
Nitelikli hizmet merkezleri kurulacak
Yeni düzenleme ile Türkiye’nin bölgesel yönetim merkezi haline getirilmesi de amaçlanıyor. Bu kapsamda:
- En az 3 ülkede faaliyet gösteren şirketlere hizmet verecek
- “Nitelikli Hizmet Merkezleri” kurulacak
Bu merkezlerde çalışan personele, brüt asgari ücretin 3 ila 5 katına kadar gelir vergisi istisnası sağlanacak.
Merkez Bankası: Sıkı para politikası sürecek
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan da TBMM’de yaptığı sunumda, jeopolitik gelişmelerin enflasyon üzerinde baskı yarattığını belirtti. Karahan, buna rağmen fiyat istikrarı hedefinden sapılmayacağını ve sıkı para politikasının sürdürüleceğini vurguladı.
Genel değerlendirme
Yeni varlık barışı teklifi, bir yandan ekonomiye döviz ve likidite girişini artırmayı hedeflerken, diğer yandan vergi borcu olan mükellefler için ödeme kolaylığı sağlıyor. İhracatçıya yönelik vergi indirimleri ve finans merkezi teşvikleriyle birlikte teklif, çok yönlü bir ekonomik destek paketi niteliği taşıyor.
