Ticaret Bakanlığı, ikinci el araç piyasasında güveni artırmayı hedefleyen kapsamlı bir oto ekspertiz düzenlemesi için harekete geçti. Görüşe açılan yeni yönetmelik taslağı, sektörde uzun süredir tartışılan denetimsizlik ve standart eksikliği sorunlarını ortadan kaldırmayı amaçlıyor.
Yetki belgesi olmayan hizmet veremeyecek
Taslağa göre oto ekspertiz hizmeti sunan tüm işletmeler için yetki belgesi zorunlu hale getiriliyor. Bu belgeye sahip olmayan firmalar ekspertiz hizmeti veremeyecek, rapor düzenleyemeyecek. Ayrıca her şube için ayrı ayrı yetki belgesi alınması gerekecek ve bu belgeler devredilemeyecek.
Tüm raporlar merkezi sistemde toplanacak
Düzenlemenin en kritik başlıklarından biri ise taşıt ekspertiz bilgi sistemi olacak. Yeni dönemde tüm ekspertiz raporları bu merkezi sistem üzerinden hazırlanacak, kayıt altına alınacak ve doğrulanabilecek. Sistem dışında oluşturulan raporlar ise doğrudan geçersiz sayılacak.
Her rapor tekil numaraya sahip olacak, QR kod ile doğrulanabilecek ve sonradan değiştirilmesi mümkün olmayacak. Böylece özellikle ikinci el araç alım-satım süreçlerinde yaşanan güven sorunlarının önemli ölçüde azaltılması hedefleniyor.
Ekspertiz raporlarında yorum yasaklanıyor
Yeni düzenlemeyle birlikte ekspertiz firmalarının rolü daha net çizgilerle tanımlanıyor. İşletmeler raporlarında yalnızca teknik verilere yer verebilecek. Alıcı ya da satıcının kararını etkileyebilecek yorum, tavsiye ve yönlendirmeler ise yasaklanacak.
Rakamlarla yeni sistem
- Tüm raporlar merkezi veri tabanında tutulacak
- Raporlar en az 5 yıl saklanacak
- Her rapor QR kod ile doğrulanacak
- Yetki belgesi olmayan işletmeler faaliyet gösteremeyecek
Hatalı rapora ağır sorumluluk geliyor
Taslakta dikkat çeken bir diğer düzenleme ise ekspertiz firmalarının sorumluluklarıyla ilgili. Buna göre, hazırlanan raporlardaki hata veya eksikliklerden doğan değer kaybı ya da onarım maliyetleri işletmeler tarafından karşılanacak.
Bu zararların öncelikle mesleki sorumluluk sigortası kapsamında karşılanması öngörülürken, sektör oyuncuları açısından ciddi bir finansal yükümlülük doğacak.
TSE ve personel belgesi zorunlu olacak
Yeni sistemle birlikte:
- TSE hizmet yeterlilik belgesi zorunlu olacak
- Personelin mesleki yeterlilik belgesi bulunacak
- Fiyatlar açık şekilde ilan edilecek
- Bakanlık sektörü doğrudan denetleyecek
Yürürlük tarihi belli oldu
Taslak yönetmeliğin 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girmesi planlanıyor. Hâlihazırda faaliyet gösteren işletmeler ise 1 Haziran 2027’ye kadar yetki belgesi almak zorunda olacak.
???? Uzman yorumu
Sektör temsilcileri düzenlemeyi “dijital dönüşüm” olarak değerlendiriyor. Yetki belgesi, merkezi veri sistemi ve QR kod doğrulama uygulamalarının sahte raporların önüne geçerek güveni artıracağı belirtiliyor. Ayrıca işletmelerin sorumluluklarının netleşmesiyle hizmet kalitesinin yükseleceği ifade ediliyor.
Yeni düzenleme ile birlikte oto ekspertiz sektöründe serbest ve büyük ölçüde denetimsiz yapı sona ererken, yerini dijital, kayıtlı ve sıkı denetlenen bir sistem alacak. Bu dönüşümün, ikinci el araç piyasasında şeffaflığı artırması ve tüketici güvenini güçlendirmesi bekleniyor.
