Türkiye'nin İkinci 500 Sanayi Kuruluşu açıklandı: Teksan Jeneratör zirvede, finansman maliyetleri sanayiyi zorladı

Türkiye’nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu belli oldu

İstanbul Sanayi Odası (İSO), 2025 yılına ilişkin Türkiye’nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu araştırmasını kamuoyuyla paylaştı. İSO 500 listesinde yer almayan ancak üretim gücüyle öne çıkan orta ve büyük ölçekli sanayi şirketlerini kapsayan araştırmada, üretimden satışlara göre sıralanan firmalar ve sektörün ekonomik görünümü dikkat çekti.

2025 yılı sonuçlarına göre Teksan Jeneratör 5 milyar 317 milyon liralık üretimden satışla listenin ilk sırasında yer aldı. Onu Norm Salihli Vida ve Cıvata 5 milyar 308 milyon lira ile ikinci, Biska Tekstil ise 5 milyar 306 milyon lira ile üçüncü sırada izledi.

Üretimden satışlar reel olarak sınırlı arttı

Araştırmaya göre İSO İkinci 500 şirketlerinin üretimden satışları 2025 yılında yüzde 25,7 artışla 1 trilyon 750 milyar liraya yükseldi. Ancak aynı dönemde yıllık ortalama Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) yüzde 25,4 olarak gerçekleştiği için reel artış yalnızca binde 2 seviyesinde kaldı.

Böylece son üç yıldır devam eden reel daralma eğilimi çok sınırlı da olsa sona ererken, sanayi üretimindeki toparlanmanın henüz güçlü bir ivme kazanamadığı görüldü.

İhracatta İSO 500 ile İkinci 500 arasında fark oluştu

2025 yılında Türkiye'nin toplam ihracatı artış gösterirken, İSO İkinci 500 şirketlerinin ihracatı yüzde 0,3 gerileyerek yaklaşık 15,9 milyar dolar seviyesinde kaldı.

Bu tablo, orta ölçekli sanayi kuruluşlarının küresel pazarlardaki yoğun rekabet nedeniyle ihracatta pazar payını korumakta zorlandığını ortaya koydu. Buna bağlı olarak İSO İkinci 500'ün Türkiye sanayi ihracatı içindeki payı yüzde 6'ya geriledi. 

Finansman giderleri kârlılığı baskıladı

Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri finansman maliyetleri oldu.

İSO İkinci 500 şirketlerinin finansman giderleri 2025 yılında yüzde 45,2 artarak 138 milyar liraya yükseldi. Faaliyet kârı ise yüzde 35,4 artışla yaklaşık 160 milyar liraya çıktı.

Böylece finansman giderlerinin faaliyet kârına oranı yüzde 86,7 seviyesine ulaştı. Bu oran, son 10 yıl ortalaması olan yüzde 47,3'ün oldukça üzerinde gerçekleşerek sanayicilerin elde ettikleri kârın büyük bölümünü finansman maliyetlerine ayırmak zorunda kaldığını gösterdi. 

Borç yükü arttı, özkaynakların payı geriledi

2025 yılında İSO İkinci 500 şirketlerinin toplam borçları yüzde 50,2 artarken, özkaynaklardaki artış yalnızca yüzde 13,3 seviyesinde kaldı.

Bunun sonucunda borçların aktifler içindeki payı yüzde 51,8'e yükselirken, özkaynakların payı yüzde 48,2'ye geriledi. Veriler, şirketlerin yüksek finansman ihtiyacını karşılamak için daha fazla borçlanmak zorunda kaldığını ortaya koydu.

AR-GE harcamalarında ivme kaybı yaşandı

Araştırmada teknoloji ve inovasyon alanındaki gelişmeler de değerlendirildi.

2025 yılında AR-GE harcaması yapan şirket sayısı 238'den 229'a gerilerken, toplam AR-GE harcamaları yüzde 16 artışla 10 milyar liraya ulaştı. Ancak AR-GE harcamalarının üretimden satışlara oranı yüzde 0,62'den yüzde 0,57'ye gerileyerek yatırımlarda ivme kaybına işaret etti.

İSO Başkanı Erdal Bahçıvan: Sanayicinin en büyük yükü finansman maliyetleri

İstanbul Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan, araştırma sonuçlarını değerlendirirken sanayicilerin yüksek faiz, finansmana erişim zorluğu ve zayıf dış talep nedeniyle zor bir yılı geride bıraktığını belirtti.

Bahçıvan, finansman giderlerinin faaliyet kârına oranının yüzde 87 seviyesine yükselmesinin sanayicilerin üzerindeki yükü açıkça gösterdiğini ifade ederek, üretimi ve yatırımı destekleyecek uygun finansman imkanlarının artırılmasının Türkiye'nin sürdürülebilir büyümesi açısından kritik önem taşıdığını vurguladı.

2025 İSO İkinci 500'ün ilk 3 şirketi