Akgün İnşaat’ın Etiyopya’daki davası reddedildi. Türk müteahhitlik sektörünün önemli oyuncularından Akgün İnşaat, Etiyopya’da yürüttüğü sanayi bölgesi projesine ilişkin açtığı 500 milyon dolarlık tazminat davasını kaybetti. Şirket, daha önce kazandığı sanayi bölgesi geliştirme lisansının iptal edilmesi üzerine uluslararası tahkime başvurmuştu.
Etiyopya hükümeti ise lisans iptalinin gerekçesi olarak projenin, başkent Addis Ababa’nın kritik içme suyu kaynakları arasında yer alan Legedadi ve Dire barajlarına yakın konumda bulunmasını gösterdi.
“ÇED raporu yetersiz bulundu”
Özlem Ermiş Beyhan'ın Haberhurriyeti.com'daki haberine göre, tahkim sürecine ilişkin yapılan resmi açıklamalarda, Akgün İnşaat’ın taleplerinin tamamen reddedildiği ve kararın kesin olduğu vurgulandı.
Yetkililer, şirketin sunduğu çevresel etki değerlendirme (ÇED) raporunun yeterli bulunmadığını ve alternatif proje alanlarının da kabul edilmediğini belirtti. Hakem heyeti, kararında kamu sağlığının ve stratejik altyapının korunmasının devletlerin temel hakkı olduğuna dikkat çekti.
Bu değerlendirme, uluslararası yatırım uyuşmazlıklarında çevresel hassasiyetlerin giderek daha belirleyici hale geldiğini bir kez daha ortaya koydu.
Ethio-Türk OSB projesi neden iptal edildi?
Akgün İnşaat, 2013 yılında Etiyopya’da 3 bin 500 hektarlık bir alanda Ethio-Türk Organize Sanayi Bölgesi kurmak üzere harekete geçmişti. Proje kapsamında:
- Arazi 80 yıllığına kiralanmıştı
- Türk yatırımcılar için sanayi parselleri oluşturulacaktı
- Altyapı ve fabrika inşaatları planlanmıştı
Bu proje, Türk şirketleri için Afrika pazarına açılan stratejik bir üretim ve ihracat üssü olarak konumlandırılıyordu. Ancak lisansın iptal edilmesiyle birlikte proje tamamen durduruldu ve süreç hukuki mücadeleye dönüştü.
Türkiye, Etiyopya’da güçlü yatırımcı konumunda
Etiyopya, Türk müteahhitlik ve sanayi yatırımları açısından Afrika’nın en önemli pazarlarından biri olmaya devam ediyor.
Mevcut verilere göre:
- 250’den fazla Türk şirketi ülkede faaliyet gösteriyor
- Toplam yatırım tutarı 2,5 milyar doları aşıyor
- Yaklaşık 50 bin kişiye istihdam sağlanıyor
Türkiye, Etiyopya’daki en büyük ikinci yabancı yatırımcı ülke konumunda bulunuyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da son ziyaretinde bu konumu vurgulayarak ekonomik ilişkilerin geliştirilmesine yönelik mesajlar vermişti.
Uzman yorumu
Uzmanlara göre, bu karar uluslararası projelerde çevresel regülasyonların ve yerel kamu yararı kriterlerinin artık yatırım güvenliği kadar belirleyici olduğunu gösteriyor. Özellikle su kaynakları gibi stratejik alanlara yakın projelerde, ÇED süreçlerinin eksiksiz ve alternatifli planlanması kritik önem taşıyor.
Rakamlarla
- 500 milyon dolar: Talep edilen tazminat
- 3.500 hektar: Planlanan OSB büyüklüğü
- 80 yıl: Arazi kiralama süresi
- 2,5 milyar dolar: Türk yatırımlarının toplam büyüklüğü
- 50 bin: Sağlanan istihdam
