Artan finansal okuryazarlık ve değişen ekonomik koşullar, Türkiye’de tüketicilerin finansman tercihlerini yeniden şekillendiriyor. Özellikle konut ve araç sahibi olmak isteyen vatandaşlar, yalnızca aylık taksit tutarına değil; toplam geri ödeme maliyetine, ödeme planlarının öngörülebilirliğine ve finansmana erişim kolaylığına da odaklanıyor.
Bu değişim, alternatif finansman modellerine olan ilgiyi artırırken, tasarruf finansmanı sistemi de daha fazla gündeme geliyor. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) denetiminde faaliyet gösteren sektör, son yıllarda hızlı bir büyüme kaydetti.
Finansal Kurumlar Birliği (FKB) 2025 verilerine göre tasarruf finansman sektörünün işlem hacmi yıllık bazda yüzde 261,8 artışla 1,21 trilyon TL’ye yükseldi. Sektörün aktif büyüklüğü ise yüzde 251 artışla 323 milyar TL’ye ulaştı. Aktif katılımcı sayısının 1 milyonu aşması da sistemin finansal piyasa içindeki payının büyüdüğünü ortaya koydu.
Finansman tercihlerinde “toplam maliyet” etkisi
Tasarruf finansman sektöründe faaliyet gösteren Fuzul Tasarruf Finansmanı tarafından paylaşılan verilere göre, tüketici profilinde son iki yılda dikkat çekici bir dönüşüm yaşandı. Beyaz yakalı çalışanlar, girişimciler, ilk evini almak isteyen genç aileler ve Anadolu şehirlerinden gelen yeni katılımcıların sayısında artış gözlendi.
Şirket verilerine göre 2023-2025 döneminde başvuru yapan müşterilerin yüzde 60’ı, banka kredileri ve diğer finansman modellerinin toplam maliyetlerini karşılaştırarak görüşmelere katıldı. Bu oran, önceki döneme kıyasla yaklaşık yüzde 25’lik artışa işaret etti.
Uzmanlara göre bu tablo, finansal okuryazarlığın tüketici davranışları üzerindeki etkisinin güçlendiğini gösteriyor.
Esnek ödeme planı öne çıkıyor
Sektörde dikkat çeken bir diğer değişim ise tüketicilerin teslimat süresinden önce ödeme planlarının esnekliğine odaklanması oldu. Sabit taksit yapısı, bütçe planlamasında öngörülebilirlik sağlarken; kişiye özel ödeme planı oluşturulabilmesi de tercih nedenleri arasında yer alıyor.
Dijitalleşmenin etkisiyle birlikte müşterilerin ödeme süreçlerini ve teslim planlarını anlık takip edebilmesi de karar süreçlerini hızlandırıyor. Özellikle mobil uygulamalar ve dijital platformlar üzerinden sunulan şeffaf takip sistemleri, kullanıcı deneyimini destekleyen unsurlar arasında gösteriliyor.
“Tüketici artık daha bilinçli karar veriyor”
Furkan Akbal, finansal okuryazarlığın sektörün büyümesindeki en önemli etkenlerden biri olduğunu belirterek, tüketicilerin artık yalnızca aylık ödeme tutarına değil toplam maliyete odaklandığını söyledi.
Akbal, mevcut ekonomik koşullarda krediye erişimin zorlaşmasının ve finansman maliyetlerinin yükselmesinin tasarruf finansmanı modelini daha görünür hale getirdiğini ifade etti. Özellikle beyaz yakalı çalışanlar, girişimciler ve genç ailelerin ilgisinin arttığını belirten Akbal, bunun daha planlı ve bilinçli finansman tercihine işaret ettiğini kaydetti.
Şirketin dijital dönüşüm yatırımlarına da değinen Akbal, yapay zekâ destekli tasarruf planlama sistemleri, ödeme davranışı analizleri ve mobil teslim simülasyonları gibi teknolojiler üzerinde çalıştıklarını aktardı.
