Türkiye’de kredi genişlemesini dizginlemeye yönelik para politikası adımları hız kesmeden devam ediyor. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), bankacılık sisteminde kredi büyümesini kontrol altına almak amacıyla önemli bir düzenlemeye imza attı.
Bloomberg’in aktardığı bilgilere göre TCMB, 27 Mart tarihinde bankalara gönderdiği yazıyla bazı kredi türlerine tanınan zorunlu karşılık muafiyetlerini kaldırdı. Böylece özellikle deprem bölgesine sağlanan krediler de artık standart kredi uygulamalarına tabi olacak.
28 Mart sonrası kredilerde yeni dönem
Yeni düzenleme kapsamında 28 Mart itibarıyla kullandırılan krediler için kurallar değişti. Daha önce kredi büyümesini desteklemek amacıyla uygulanan istisnalar büyük ölçüde sona erdirildi.
Deprem bölgesine yönelik kredilerde sağlanan ayrıcalıklar kaldırılırken, ticari kredilerdeki muafiyetler de daraltıldı. Bu adımın, bankaların kredi verme iştahını sınırlayarak toplam kredi hacmini kontrol altına almayı hedeflediği değerlendiriliyor.
İstisnalar KOBİ ve esnafla sınırlandı
Yeni düzenlemeyle birlikte istisnaların kapsamı önemli ölçüde daraltıldı. Buna göre:
Muafiyetler ağırlıklı olarak KOBİ kredileriyle sınırlandırıldı
Esnaf kredilerine yönelik istisnaların kapsamı daraltıldı
Genel ticari kredi segmentinde sıkılaşma artırıldı
Bu adım, kredi büyümesinde daha seçici bir yapıya geçildiğinin sinyalini veriyor. 
Kamu destekli kredilere ayrı düzenleme
Öte yandan TCMB’nin 27 Mart tarihli ayrı bir yazısında bazı kredi türlerine yönelik destekleyici yaklaşım dikkat çekti. Özellikle kamu destekli finansman modellerinde istisnalar genişletildi.
Bu kapsamda, Hazine destekli kredi garanti mekanizmaları ve Katılım Finans Kefalet Destek Programı çerçevesinde kullandırılan krediler için muafiyet alanı genişletildi.
Deprem sonrası esneklik sona eriyor
Zorunlu karşılık uygulamalarındaki esneklik, deprem sonrası dönemde ekonomik aktiviteyi desteklemek amacıyla devreye alınmıştı. Bu süreçte bankalar kredi hacmini hızla artırırken, toplam kredi büyüklüğünde de dikkat çekici bir genişleme yaşandı.
Ancak gelinen noktada TCMB, kredi büyümesini daha kontrollü bir patikaya oturtmak için sıkılaştırma adımlarını devreye alıyor.
Uluslararası kurumlar da sıkılaşma önermişti
Küresel finans kuruluşları da Türkiye’de kredi büyümesine yönelik önlem çağrısında bulunuyordu. Goldman Sachs analistleri, mart ayı başında yayımladıkları değerlendirmede, muafiyetlerin kredi artışını hızlandırdığını ve bu nedenle sıkılaştırma adımlarının gerekli olduğunu vurgulamıştı.
Piyasalara etkisi ne olacak?
Uzmanlara göre bu adımın kısa vadede:
Kredi büyüme hızını yavaşlatması
Bankaların kredi verme kriterlerini sıkılaştırması
Likidite yönetiminde daha temkinli bir döneme girilmesi
bekleniyor.
Orta vadede ise enflasyonla mücadele kapsamında para politikasının etkinliğini artırması hedefleniyor.
