Dezenflasyon sürecinde finansmana erişimde zorlanan reel sektör, uygun koşullu krediye ulaşmakta güçlük çekmeye devam ediyor. Hazine Destekli Kefalet Sistemleri kapsamında sunulan kredi paketleri teoride geniş bir kaynak sunsa da, uygulamada yüksek maliyetler nedeniyle bu kaynakların önemli bir bölümü atıl kalıyor.
Hüseyin Gökçe'nin Ekonomi gazetesinde yer alan haberine göre, 27 Mart 2026 itibarıyla açıklanan verilere göre, sistem kapsamındaki toplam kredi limiti 201,6 milyar liraya ulaştı. Ancak bu tutarın yalnızca 129,9 milyar liralık kısmı kullanıldı. Böylece kredi kullanım oranı yüzde 64,4 seviyesinde kaldı. Bu da yaklaşık 70 milyar liralık finansmanın reel sektöre ulaşmadığını ortaya koyuyor.
Finansman var ama talep sınırlı
2025 yılı sonunda toplam kredi limiti 199,7 milyar lira seviyesindeyken, kullanılan tutar 120,7 milyar lirada kalmıştı. 2026 yılında bazı destek paketleri yürürlükten kaldırılırken, yeni programlar devreye alındı. Buna rağmen finansman koşullarının ağır olması, firmaların bu kaynaklara mesafeli yaklaşmasına neden oldu.
Özellikle faiz oranları ve ek yükümlülüklerin yüksekliği, işletmelerin kredi kullanma iştahını düşüren temel faktörler arasında gösteriliyor.
En fazla ilgi İGE desteklerine
Reel sektörün en çok yöneldiği finansman kalemi ise İhracatı Geliştirme A.Ş. (İGE) destekleri oldu. İGE aracılığıyla sunulan kredi paketlerinin toplam limiti 89,1 milyar lira seviyesinde bulunurken, bunun 62,3 milyar liralık kısmı kullanıldı. Böylece kullanım oranı yüzde 69,9’a ulaştı.
İGE’nin en yoğun talep gören paketi, herhangi bir özel şart içermeyen genel destek programı oldu. Bu pakette 29,6 milyar liralık limitin yüzde 90,2’sine karşılık gelen 26,7 milyar liralık kredi kullanıldı.
Buna karşılık, dijital dönüşüm ve e-ihracat gibi daha spesifik alanlara yönelik paketlerde ise dikkat çekici bir şekilde kullanım gerçekleşmedi. 1,3 milyar liralık dijital dönüşüm ve 500 milyon liralık e-ihracat desteklerinde henüz kredi kullandırılmadı.
Deprem desteklerine sınırlı kullanım
Geçtiğimiz yıl yürürlükten kaldırılan deprem yatırım ve işletme kredilerinin yerine devreye alınan 6 Şubat Deprem paketi de beklenen ilgiyi görmedi. 2,1 milyar liralık limit bulunan bu pakette şu ana kadar yalnızca 100 milyon liralık kredi kullanıldı.
Katılım finans tarafında tablo daha dengeli
Katılım Finans Kurumları aracılığıyla sunulan desteklerde ise görece daha dengeli bir kullanım söz konusu. İhracat, yatırım ve işletme harcamaları için ayrılan toplam 27,2 milyar liralık limitin 18,2 milyar lirası kullanıldı.
Rakamlarla finansman tablosu
- Toplam kredi limiti: 201,6 milyar TL
- Kullanılan kredi: 129,9 milyar TL
- Kullanım oranı: %64,4
- Atıl kalan finansman: yaklaşık 70 milyar TL
Uzman yorumu
Ekonomistler, dezenflasyon sürecinde sıkı para politikalarının kredi maliyetlerini artırdığını ve bunun da reel sektörün borçlanma iştahını sınırladığını belirtiyor. Özellikle KOBİ’ler açısından erişilebilir ve sürdürülebilir finansman koşullarının oluşturulmasının kritik önemde olduğu vurgulanıyor.
