Türkiye’de konut finansmanında dengeler hızla değişiyor. Türkiye Bankalar Birliği (TBB) verilerine göre, konut kredisi bakiyesi bulunan kişi sayısı 2025 yılı üçüncü çeyrek itibarıyla 1 milyon 570 bine geriledi. Aylık bazda ise dikkat çekici bir tablo ortaya çıkıyor: Yaklaşık 15 bin kişi yeni konut kredisi kullanırken, 30 bin kişi mevcut kredisini kapatıyor.
Bu tabloyu değerlendiren gayrimenkul değerleme uzmanı Ahmet Büyükduman, konut finansmanında belirgin bir yön değişimine işaret ediyor. Büyükduman’a göre, yüksek faiz oranları ve krediye erişimde yaşanan zorluklar, hanehalkını bankacılık sistemi dışındaki modellere yöneltiyor.
Banka kredisi cazibesini kaybediyor
Son yıllarda konut kredisi faizlerinin uzun süre yüksek seyretmesi, krediyle konut edinimini önemli ölçüde zorlaştırdı. Gelir artış hızının konut fiyatlarının gerisinde kalması ve aylık taksitlerin hane bütçesini aşan seviyelere çıkması, birçok tüketiciyi ya kredi kullanmaktan vazgeçmeye ya da mevcut borcunu kapatmaya itti.
TBB verilerindeki düşüş, konut kredilerinin artık yeni alımları finanse eden bir araç olmaktan uzaklaştığını, daha çok mevcut borçların tasfiye edildiği bir döneme girildiğini gösteriyor.
EVİM şirketleri neden öne çıkıyor?
Ahmet Büyükduman’a göre bu boşluğu, son yıllarda hızla büyüyen EVİM şirketleri dolduruyor. Peşinatlı, faizsiz ya da düşük maliyetli olarak sunulan alternatif finansman modelleri, özellikle orta gelir grubundaki konut alıcıları için daha ulaşılabilir bir seçenek haline geliyor.
Bankalardan farklı olarak EVİM şirketlerinin;
Kredi notu kriterlerinde daha esnek olması,
Uzun vadeli ve taksitli ödeme planları sunması,
Faiz yerine organizasyon ücretiyle çalışması,
tüketici tercihlerinde belirleyici oluyor.
Konut piyasasında yapısal dönüşüm sinyali
Uzmanlara göre bu eğilim, geçici bir konjonktürel etki olmanın ötesinde, konut finansmanında yapısal bir dönüşümün işareti olabilir. Banka kredilerinin toplam konut satışları içindeki payı azalırken, finansman çeşitliliği artıyor. Ancak bu durum, denetim, şeffaflık ve tüketici hakları açısından yeni tartışmaları da beraberinde getiriyor.
Önümüzdeki dönemde faiz politikaları, makroekonomik görünüm ve konut fiyatlarındaki seyir, bu kaymanın kalıcı olup olmayacağını belirleyecek temel unsurlar olarak öne çıkıyor.
Rakamlarla
Konut kredisi bakiyesi bulunan kişi sayısı: 1 milyon 570 bin
Aylık yeni kredi kullanan: ~15 bin kişi
Aylık kredi kapatan: ~30 bin kişi
️ Uzman yorumu
Ahmet Büyükduman:
“Konut finansmanı giderek bankalardan EVİM şirketlerine doğru kayıyor. Bu, hem faiz yükünün hem de krediye erişimdeki daralmanın doğal bir sonucu.”
HerbirEmlak
