ABD ile İran arasında aylardır devam eden diplomatik süreç, İsviçre'nin Bürgenstock kasabasında gerçekleştirilen kritik zirveyle yeni bir döneme girdi. Taraflar, daha önce üzerinde uzlaşılan 14 maddelik mutabakatın uygulanmasına ilişkin görüşmeler gerçekleştirirken, toplantı sonrasında yapılan açıklamalar bölgesel barış açısından umut verdi.İran ile ABD heyetleri, İsviçre'deki doğrudan görüşmelerin ardından ortak basın açıklaması yaptı. Daha sonra Pakistan ve Katar'ın arabuluculuğunda dörtlü müzakerelere geçildi. Görüşmeler, Orta Doğu'da gerilimin azaltılması ve kalıcı diplomatik çözüm arayışları bakımından kritik bir eşik olarak değerlendiriliyor.
Üst düzey isimler masadaydı
ABD heyetinde Başkan Yardımcısı JD Vance, ABD Başkanı Donald Trump'ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Jared Kushner yer aldı. İran tarafını ise İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ile Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi temsil etti. Müzakerelere Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ile Pakistanlı yetkililer de arabulucu olarak katıldı.Vance: Büyük ilerleme kaydettik
Görüşmelerin ardından açıklamalarda bulunan ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, son saatlerde önemli ilerlemeler sağlandığını belirterek diplomatik sürecin olumlu yönde ilerlediğini söyledi.Vance, "Burada başarmaya çalıştığımız şey oldukça basit; diplomasi ve iş birliği yoluyla Orta Doğu'yu dönüştürmek." ifadelerini kullandı.Hürmüz Boğazı'nın yeniden uluslararası deniz trafiğine açılması ve İran'ın nükleer programına ilişkin temel hedeflerin büyük ölçüde karşılandığını belirten Vance, bundan sonraki sürecin kalıcı barışın inşasına odaklanacağını ifade etti.ABD'nin İran halkıyla ilişkilerinde yeni bir sayfa açmaya hazır olduğunu dile getiren Vance, bunun için İran yönetiminin bölgesel istikrarsızlığı destekleyen politikalarından ve nükleer silah hedeflerinden vazgeçmesi gerektiğini söyledi.Bölgesel barış vurgusu
Vance ayrıca son günlerde özellikle Lübnan'daki ateşkes sürecinde de önemli ilerlemeler kaydedildiğini belirterek Katar, Pakistan ve İsrail ile yürütülen diplomatik temasların olumlu sonuçlar verdiğini ifade etti.ABD yönetiminin yalnızca İran ile değil, tüm Orta Doğu'da kalıcı barışı hedeflediğini söyleyen Vance, bu sürecin karşılıklı taviz ve diplomasiyle ilerleyeceğini vurguladı.Katar ve Pakistan'dan destek
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, toplantının gerçekleşmesini sağlayan liderlere teşekkür ederek, müzakerelerin dünya barışı açısından önemli sonuçlar doğurmasını beklediklerini söyledi.Katar Başbakanı Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ise sürecin yalnızca bölgenin değil, küresel ekonomi ve dünya güvenliği açısından da tarihi önem taşıdığını belirterek, "Asıl kutlama nihai anlaşmaya ulaşıldığında yapılacak." değerlendirmesinde bulundu.Trump'tan Hizbullah konusunda sert mesaj
Görüşmeler devam ederken ABD Başkanı Donald Trump da sosyal medya hesabından dikkat çeken bir açıklama yaptı.Trump, İran'ın Lübnan'daki Hizbullah üzerindeki etkisini kullanarak örgütün yeni bir çatışmaya neden olmasını engellemesi gerektiğini belirtti.ABD Başkanı, aksi durumda İran'ın yeniden hedef alınabileceğini ifade ederek, "Geçen hafta yaptığımızdan daha sert bir karşılık verebiliriz." mesajını paylaştı.14 maddelik mutabakat yürürlükte
İran ile ABD, Pakistan'ın arabuluculuğunda yürütülen diplomatik süreç sonunda 14 Haziran'da savaşın durdurulması ve sorunların müzakere yoluyla çözülmesini öngören 14 maddelik mutabakat üzerinde anlaşmaya varmıştı."İslamabad Mutabakatı" olarak adlandırılan belge, 18 Haziran'da İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile ABD Başkanı Donald Trump tarafından dijital ortamda onaylanarak yürürlüğe girmişti.Mutabakat kapsamında;- Bölgesel çatışmaların sona erdirilmesi,
- Lübnan'da ateşkesin kalıcı hale getirilmesi,
- Hürmüz Boğazı'nın yeniden uluslararası ulaşıma açılması,
- ABD'nin İran'a yönelik deniz ablukasının kaldırılması,
- Taraflar arasındaki sorunların diplomatik yollarla çözülmesi hedefleniyor.
