Türkiye’de yükselen enflasyon, hızla artan kiralar ve temel yaşam giderleri, yalnızca dar gelirliyi değil, düzenli maaşı olan eğitimli kesimi de ikinci bir iş arayışına itiyor. Son dönemde özellikle büyük şehirlerde, gündüz ofis çalışanı olan binlerce kişi akşam saatlerinde kuryelik yaparak ya da araçlarıyla yolcu taşıyarak ek gelir elde etmeye çalışıyor.
İstanbul başta olmak üzere metropollerde akşam saatlerinde dikkat çeken kurye ve sürücü yoğunluğu, bu değişimin sahadaki en somut göstergelerinden biri. Ofis mesaisinin ardından başlayan bu ikinci vardiya, çalışanların gelir açığını kapatma çabasının bir sonucu olarak değerlendiriliyor.
Türkiye Gazetesi’nden Kaan Zenginli'inin haberine göre bankacılık, pazarlama ve finans gibi alanlarda çalışan profesyoneller, artan kredi kartı borçları ve kira yükü nedeniyle “gizli ikinci iş” modeline yönelmiş durumda. Bu modelde çalışanlar, gündüz sigortalı işlerini sürdürürken akşam saatlerinde bağımsız olarak hizmet veriyor.
Öte yandan iş bulmakta zorlanan üniversite mezunları da benzer bir tablo çiziyor. Aylarca iş arayan gençler, geçimlerini sağlayabilmek için motosikletli kurye olarak çalışmaya başlıyor ya da çeşitli uygulamalar üzerinden sürücülük yapıyor. Bir zamanlar düşük vasıf gerektiren işler olarak görülen bu alanlar, artık eğitimli iş gücünün önemli bir bölümünü barındırıyor.
Mali veriler de bu dönüşümü destekliyor. Uzmanlara göre son iki yılda “posta ve kurye faaliyetleri” kapsamında açılan şahıs şirketlerinde ciddi bir artış yaşandı. Bu artış, hem ek iş yapan çalışanları hem de doğrudan bu sektöre yönelen yeni mezunları kapsıyor. Gündüz maaşlı çalışan bireyler, akşam saatlerinde fatura keserek gelir elde ediyor.
Sektör temsilcileri, sahadaki üniversite mezunu oranının hızla yükseldiğini belirtiyor. Artık kuryeler arasında mühendisler, öğretmenler ve mimarlar görmek sıradan bir durum hâline gelmiş durumda. Bu tablo, ekonomik koşulların eğitim ile gelir arasındaki bağı zayıflattığı şeklinde yorumlanıyor.
Bireysel deneyimler de tabloyu doğruluyor. Bankacılık sektöründe çalışan bir kişi, gündüz müşterilerin borç yapılandırmalarıyla ilgilenirken akşam saatlerinde kendi kirasını ödeyebilmek için paket dağıttığını ifade ediyor. Bu durum, çalışanların yaşam standardını korumak için farklı gelir kaynaklarına yönelmek zorunda kaldığını gösteriyor.
Resmî veriler de dikkat çekici bir eğilime işaret ediyor. Türkiye’de motosiklet sayısı son yıllarda hızlı bir artış göstererek milyonlar seviyesine ulaştı. Bazı illerde motosiklet sayısının otomobilleri geçmesi, hem ulaşım tercihlerindeki değişimi hem de kurye sektöründeki büyümeyi ortaya koyuyor.
Uzmanlar, bu gelişmenin geçici bir eğilimden ziyade yapısal bir dönüşüm olabileceğini belirtiyor. Çalışma hayatında esnek, çoklu gelir modeline geçişin hızlandığı ve özellikle gençler arasında bu modelin daha yaygın hâle geldiği ifade ediliyor.
