Küresel piyasalarda enerji maliyetlerinin artması, Türkiye’de elektrik ve doğal gaz fiyatlarına yönelik yeni bir düzenleme ihtimalini gündeme getirdi. Bloomberg News tarafından aktarılan bilgilere göre, hükümetin bu ay içerisinde enerji tarifelerinde artış yapma seçeneğini değerlendirdiği ifade ediliyor.
Konuya yakın kaynaklar, olası zam oranına ilişkin çalışmaların sürdüğünü ve nihai kararın ekonomik dengeler gözetilerek verileceğini belirtiyor.
Karar sürecinde Cumhurbaşkanı onayı belirleyici
Enerji fiyatlarına yönelik olası bir artış için son kararın Recep Tayyip Erdoğan tarafından verilmesi gerekiyor. Resmi kurumlardan henüz konuya ilişkin açıklama yapılmazken, mevcut durumda elektrik ve doğal gaz faturalarında uygulanan sübvansiyonların bütçe üzerinde ciddi bir yük oluşturduğu biliniyor.
Uzmanlar, enerji fiyatlarında yapılacak olası bir düzenlemenin enflasyonla mücadele programını doğrudan etkileyebileceğine dikkat çekiyor.
Uzmanlar “ikinci tur etkiler” konusunda uyarıyor
Bloomberg Economics ekonomistlerinden Selva Bahar Baziki, petrol fiyatlarındaki artışın Türkiye’de tüketici enflasyonuna doğrudan etkisinin sınırlı olduğunu belirtiyor. Baziki’ye göre akaryakıtın tüketici sepetindeki payı yaklaşık yüzde 3 seviyesinde.
Ancak Baziki, asıl riskin dolaylı etkilerden kaynaklandığını vurgulayarak şu değerlendirmede bulunuyor:
Artan enerji maliyetlerinin üretim ve hizmet fiyatlarına yansımasıyla oluşabilecek “ikinci tur etkiler”, enflasyon üzerinde yeniden yukarı yönlü baskı yaratabilir.
Bütçeye yük artıyor, sübvansiyonlar gözden geçiriliyor
Alparslan Bayraktar da daha önce yaptığı açıklamada, mevcut enerji fiyatlarının korunması halinde yıl sonuna kadar bütçeye maliyetin yaklaşık 620 milyar liraya ulaşabileceğini ifade etmişti.
Bu çerçevede hükümetin, özellikle doğal gaz sübvansiyonlarını yeniden düzenlemeyi değerlendirdiği belirtiliyor. Yeni modelde desteklerin; tüketim miktarı, gelir düzeyi ve bölgesel iklim koşullarına göre farklılaştırılması gündemde.
Vergi mekanizmasıyla dengeleme arayışı
Öte yandan ekonomi yönetimi, akaryakıt fiyatlarının enflasyona etkisini sınırlamak amacıyla vergi araçlarını da devrede tutuyor. Kaydırmalı vergi mekanizmasının gerektiğinde yeniden uygulanmasının, fiyat artışlarının tüketiciye yansımasını kısmen dengeleyebileceği ifade ediliyor.
Enerji fiyatlarına ilişkin nihai kararın, küresel piyasalardaki gelişmeler, döviz kuru ve bütçe dengeleri birlikte değerlendirilerek önümüzdeki süreçte netleşmesi bekleniyor.
Kaynak: Bloomberg
