Türkiye’de yerel yönetim yapısını yakından ilgilendiren önemli bir karar çıktı. Anayasa Mahkemesi (AYM), nüfusu 2.000’in altına düşen belediyelerin köy statüsüne geçirilmesini öngören düzenlemeyi Anayasa’ya aykırı bulmadı.
Karar, 15 Ocak 2026 tarihinde alındı. Yüksek Mahkeme, yapılan başvuruyu değerlendirerek söz konusu kuralın iptal edilmesine gerek olmadığına hükmetti.
Düzenleme neyi kapsıyor?
İlgili düzenlemeye göre, nüfusu 2.000’in altına düşen belediyeler artık belediye statüsünü kaybederek köye dönüştürülebilecek. Bu değişiklik, 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında yapılan güncelleme ile hayata geçirildi.
İtirazın gerekçesi neydi?
Başvuruda öne çıkan iddialar şöyleydi:
- Düzenlemenin kamu yararına hizmet etmediği
- Küçük yerleşim yerlerinde nüfus kaybını hızlandırabileceği
- İnsanların büyük şehirlere yönelmesini artırabileceği
- Nüfus verilerine göre idari yapının sık sık değişmesinin hukuki belirsizlik yaratacağı
Ancak AYM, bu itirazları yerinde bulmadı.
AYM neden iptal etmedi?
Mahkeme kararında öne çıkan değerlendirmeler şu şekilde:
- Belediyelerin kurulması veya kaldırılması zaten kanun ya da Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle yapılmak zorunda
- Bu nedenle düzenleme, anayasal çerçeveye uygun
- Yerel yönetimlerin özerkliği korunuyor
- Belediye statüsü kaldırılsa bile vatandaşların seçme hakkı devam ediyor
- Yeni dönemde köy yönetimi için seçim yapılabilecek
Ayrıca Mahkeme, düzenlemenin açık, net ve uygulanabilir olduğunu da vurguladı.
“Kamu yararı var” vurgusu
AYM’ye göre bu düzenlemenin temel amacı, kamu hizmetlerinin daha etkin ve verimli sunulması. Küçük nüfuslu belediyelerde yaşanan “ölçek sorunu” nedeniyle hizmetlerin daha sağlıklı yürütülmesi hedefleniyor.
Mahkeme, bu nedenle düzenlemede kamu yararı dışında bir amaç bulunmadığı sonucuna ulaştı.
Uygulama ne zaman başlayacak?
Karara göre belediyelerin köye dönüştürülmesi süreci, ilk yerel seçimlerle birlikte hayata geçirilecek. Yani mevcut belediyeler, seçim döneminin sonuna kadar görevlerine devam edecek.
Ne anlama geliyor?
Bu karar, özellikle nüfusu hızla azalan küçük belediyeler için yeni bir dönemin başlangıcı anlamına geliyor. Önümüzdeki süreçte çok sayıda belde belediyesinin köy statüsüne geçmesi gündeme gelebilir.
Rakamlarla
- Kritik nüfus eşiği: 2.000 kişi
- Karar tarihi: 15 Ocak 2026
- Kapsam: Türkiye genelindeki tüm belediyeler
