Ekonomi yönetiminin hazırladığı kapsamlı vergi düzenleme paketi Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunuldu. Teklif; 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Kanunu başta olmak üzere Gelir Vergisi, Kurumlar Vergisi, Veraset ve İntikal Vergisi, Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu ve İstanbul Finans Merkezi (İFM) Kanunu’nda önemli değişiklikler içeriyor.
Düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri kamu alacaklarının yeniden yapılandırılmasına ilişkin maddeler oldu. Ancak söz konusu düzenleme, sahadaki beklentileri karşılayıp karşılamadığı konusunda tartışma yarattı.
“72 ay taksit çözüm değil”
Sabah gazetesi yazarı Dilek Güngör, köşe yazısında düzenlemeye ilişkin dikkat çeken eleştirilerde bulundu. Güngör’e göre, kağıt üzerinde esnafı rahatlatıyor gibi görünen düzenleme, mevcut ekonomik koşullar düşünüldüğünde yetersiz kalıyor.
Yeni düzenlemeye göre kamu borçlarında azami taksit süresi 72 aya çıkarılırken, teminatsız tecil limiti de 1 milyon TL’ye yükseltiliyor. Ancak Güngör, bu modelin borç yükünü hafifletmek yerine daha da ağırlaştırabileceğini ifade ediyor.
Faiz yükü ana parayı aşmış durumda
Güngör’ün en kritik vurgularından biri faiz oranları oldu. Mevcut sistemde:
- Tecil faizi yaklaşık %39
- Gecikme zammı aylık %3,7 (yıllık yaklaşık %44)
Bu oranların toplam borç üzerinde ciddi bir yük oluşturduğunu belirten Güngör, şu değerlendirmeyi yaptı:
“Ana borcun üzerine binen yüzde 44’lük gecikme faiziyle oluşan tutarı, yüzde 39 tecil faiziyle 72 taksite bölmek çözüm değil. Bu şartlarda esnafın ödeme gücü yok.”
“Nakit akışı bozuldu, esnaf ödeyemiyor”
Yazıda, özellikle küçük esnafın içinde bulunduğu finansal sıkışıklığa dikkat çekiliyor. Piyasadaki nakit akışının bozulduğu, birçok işletmede faizlerin ana borcu geçtiği ve çeklerin ödenemediği belirtiliyor.
Ayrıca borçlarını ödeyemeyen işletmelerin:
- Banka hesaplarına bloke konulması
- Şahsi hesapların dahi etkilenmesi
- Hukuki yaptırımlarla karşı karşıya kalması
gibi ciddi sonuçlarla karşılaştığına dikkat çekiliyor.
Kamuoyu tepkisi
Esnaf ne istiyor?
- Faiz yükünün azaltılması
- Gecikme zamlarının silinmesi
- Daha gerçekçi ve uygulanabilir yapılandırma modeli
Uzman yorumu
Güngör’e göre çözüm, yalnızca taksit süresini uzatmak değil. Daha köklü adımlar gerekiyor:
- Tecil faizinin makul seviyeye çekilmesi
- Geçmiş gecikme faizlerinin silinmesi
- Kapsamlı bir yapılandırma paketi hazırlanması
Varlık barışı detayı da tartışmalı
Teklifte yer alan bir diğer önemli başlık ise “varlık barışı” düzenlemesi. Buna göre yurtdışındaki varlıkların Türkiye’ye getirilmesi halinde %5 vergi uygulanacak.
Güngör, önceki düzenlemelerde bu oranın %2-3 seviyesinde olduğunu hatırlatarak, %5’lik verginin yüksek kalabileceğini ve beklenen ilgiyi görmeyebileceğini ifade ediyor.
Gözler Meclis sürecinde
Vergi düzenleme teklifinin TBMM’de görüşülmesi sırasında değişiklik önergesi verilmesi ve özellikle borç yapılandırması konusunda daha kapsamlı adımlar atılması beklentisi bulunuyor.
Güngör, mevcut haliyle düzenlemenin esnafın sorunlarına çözüm olamayacağını vurgulayarak, “Daha gerçekçi ve kapsayıcı bir yapılandırma şart” görüşünü dile getiriyor.
