Borçları mal varlığından fazla olan kişilerin vefatı sonrası mirasçılar için en önemli konuların başında reddi miras geliyor. Özellikle borç yükünden kurtulmak isteyen eş ve çocuklar, belirli süre içinde reddi miras başvurusu yapabiliyor. Ancak bu durumda dul ve yetim aylığının alınıp alınamayacağı da merak konusu oluyor.
Uzman değerlendirmelerine göre, reddi miras yapılması sosyal güvenlik haklarını ortadan kaldırmıyor. Ölen kişinin hak sahibi eşi ve çocukları, gerekli şartları taşımaları halinde dul ve yetim aylığı almaya devam edebiliyor.
Reddi miras nasıl yapılır?
Türk Medeni Kanunu’na göre mirasın reddedilebilmesi için mirasçıların, miras bırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten itibaren 3 ay içinde sulh hukuk mahkemesine başvurması gerekiyor.
Vasiyetname ile mirasçı atanmış kişiler açısından ise bu süre, durumun resmi olarak bildirildiği tarihte başlıyor.
Yargıtay uygulamalarında ayrıca “zımni ret” olarak bilinen bir durum da bulunuyor. Buna göre, vefat eden kişinin ödeme güçsüzlüğünün açık şekilde ortada olması halinde miras otomatik olarak reddedilmiş sayılabiliyor.
Dul ve yetim aylığı alınabiliyor
Reddi miras yapan kişilerin en çok merak ettiği başlıklardan biri de sosyal güvenlik hakları oluyor.
Uzmanlara göre, mirası reddeden eş ve çocukların ölüm aylığı hakkı devam ediyor. Çünkü dul ve yetim aylığı, miras kapsamında değil sosyal güvenlik hakkı kapsamında değerlendiriliyor.
Bu nedenle:
- Reddi miras yapılması dul ve yetim aylığını engellemiyor
- Ölüm aylıkları alacaklılar tarafından haczedilemiyor
- Borç nedeniyle maaş kesintisi uygulanamıyor
Ölüm aylığına haciz konulabilir mi?
Borçlu kişinin alacaklılarının, eş ve çocuklara bağlanan dul ve yetim aylıklarına haciz koydurup koyamayacağı da sık sorulan sorular arasında yer alıyor.
Mevzuata göre ölüm aylıkları sosyal güvenlik geliri sayıldığı için haczedilemiyor. Reddi miras yapan kişilerin aldığı dul ve yetim aylıklarına, vefat eden kişinin borçlarından dolayı icra işlemi uygulanamıyor.
Emekli ikramiyesinde kritik ayrım
Emekli Sandığı kapsamında çalışan kişiler açısından emekli ikramiyesi konusunda iki farklı durum bulunuyor.
Ölüm aylığı bağlanmadan önce vefat halinde
Memur statüsündeki kişi emekli olmadan veya kendisine aylık bağlanmadan önce vefat etmişse, hesaplanan emekli ikramiyesi sosyal güvenlik hakkı sayılıyor.
Bu durumda:
- Dul ve yetimlere hisseleri oranında ödeme yapılıyor
- Reddi miras yapılmış olsa bile hak sahipleri ödeme alabiliyor
- Alacaklılar bu ödemeye haciz koyamıyor
Emeklilik dilekçesi verilmişse durum değişiyor
Kişi emeklilik dilekçesini vermiş ancak emekli ikramiyesi ödenmeden önce hayatını kaybetmişse, bu kez ikramiye miras kapsamında değerlendiriliyor.
Bu durumda:
- Emekli ikramiyesi terekeye dahil ediliyor
- Alacaklılar hak talep edebiliyor
- Reddi miras yapan kişiler ödeme alamıyor
Kıdem tazminatı miras sayılıyor
İş Kanunu’na tabi çalışanların vefatı halinde oluşan kıdem tazminatı ise sosyal güvenlik hakkı olarak değil, doğrudan miras kapsamında değerlendiriliyor.
Bu nedenle kıdem tazminatı:
- Terekeye dahil ediliyor
- Öncelikle alacaklıların hakkı doğuyor
- Reddi miras yapan mirasçılar kıdem tazminatı üzerinde hak iddia edemiyor
Rakamlarla reddi miras süreci
Başvuru süresi: 3 ay
Başvuru yeri: Sulh hukuk mahkemesi
Dul ve yetim aylığı: Alınabiliyor
Ölüm aylığına haciz: Konulamıyor
Kıdem tazminatı: Tereke kapsamında değerlendiriliyor
