Türkiye genelinde artan gayrimenkul fiyatları, tapu işlemlerinde düşük bedel beyanı uygulamasını yeniden denetim gündemine taşıdı. Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), tapu harcını azaltmak amacıyla satış bedelinin gerçek değerinin altında gösterildiği işlemler için kapsamlı bir inceleme başlattı.
Mevzuata göre taşınmaz satışlarında beyan edilen bedelin yüzde 4’ü oranında tapu harcı alınması gerekirken, uygulamada bu bedelin çoğu zaman alıcı tarafından ödendiği ve satış tutarının düşük gösterildiği biliniyor.
Son 5 yıllık tapu devirleri tarandı
GİB’in ilk aşamada geriye dönük 5 yıllık tapu devirlerini taradığı öğrenildi. Yapılan çalışmada, taşınmazların bulunduğu ilçe bazında ortalama metrekare ve satış fiyatları dikkate alındı. Bu fiyatların belirgin şekilde altında beyan edilen işlemler “şüpheli” olarak sınıflandırıldı.
Usulsüz beyan şüphesi bulunan taşınmazlar için hem mevcut maliklere hem de eski maliklere resmi tebligat gönderildi. Tebligatlarda, taşınmazın belirlenen gerçek değeri ile tapuda beyan edilen satış bedeli arasındaki farkın ayrıntılı şekilde paylaşıldığı aktarıldı.
Vergi ziyaı cezası yüzde 100’e yükseltildi
Sözcü’nün haberine göre, Aralık ayında TBMM’de kabul edilen düzenleme ile önemli bir değişikliğe gidildi. Buna göre, tapu işleminden sonra emlak vergisi değerinden daha düşük bedel üzerinden harç ödendiğinin tespit edilmesi halinde uygulanan yüzde 25’lik vergi ziyaı cezası yüzde 100’e çıkarıldı.
Bu düzenleme ile birlikte, tapuda düşük bedel gösteren alıcı ve satıcılar için çok daha ağır yaptırımlar devreye alınmış oldu.
15 gün içinde savunma yapılması gerekiyor
GİB tarafından gönderilen tebligatlarda, alıcı ve satıcı taraflardan 15 gün içinde savunma isteniyor. Tarafların, devir işleminin gerçek bedeline ilişkin bilgi ve belgeleri sunmak üzere Defterdarlığa bağlı Denetim Koordinasyon Müdürlüğü veya Gelir Yönetimi ve Denetim Müdürlüğüne başvurmaları gerekiyor.
Belirlenen süre içinde savunma yapmayan ya da açıklamaları yeterli görülmeyen kişiler hakkında, eksik ödenen tapu harcıyla birlikte yüzde 100 oranında vergi ziyaı cezası uygulanacağı belirtiliyor.
Uzmanlar, özellikle son yıllarda el değiştiren konut ve arsa işlemlerinde tapu bedelinin emlak rayiç değerine ve piyasa fiyatlarına uygun şekilde beyan edilmesinin, ileride doğabilecek yüksek cezalardan kaçınmak açısından kritik olduğuna dikkat çekiyor.
