Faiz yükü büyüyor: Hazine dakikada 5,8 milyon TL faiz ödedi

Faiz yükü büyüyor: Hazine dakikada 5,8 milyon TL faiz ödedi

Merkezi yönetim bütçesinde faiz giderleri rekor seviyelere ulaşırken, yüksek faiz ortamı ve artan kamu borçlanmasının bütçe üzerindeki yükü giderek ağırlaşıyor. Dünya Gazetesi yazarı Naki Bakır'ın değerlendirmelerine göre, 2026 yılının ilk beş ayında merkezi yönetimin faiz ödemeleri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 51,1 artarak 1 trilyon 262 milyar 642 milyon liraya yükseldi.

Naki Bakır, parasal sıkılaştırma döneminde yükselen faiz oranlarının ve artan finansman ihtiyacının Hazine'nin yoğun borçlanmasına neden olduğunu, bunun da faiz giderlerinde tarihi seviyelerin görülmesine yol açtığını ifade etti.

Günde 8,4 milyar TL faiz ödemesi 

Hazine ve Maliye Bakanlığı verilerini değerlendiren Bakır, ocak-mayıs döneminde merkezi yönetimin günlük ortalama 8 milyar 361,9 milyon lira faiz ödediğini belirtti.

Buna göre;

• Saatte yaklaşık 348,4 milyon TL,

• Dakikada 5 milyon 806 bin 900 TL,

• Saniyede ise yaklaşık 96 bin 781 TL faiz ödemesi gerçekleştirildi.

Aylık bazda en yüksek faiz ödemesi ise 456,4 milyar lira ile ocak ayında yapıldı. Şubat ayında 183,7 milyar lira, martta yaklaşık 236 milyar lira, nisanda 257,6 milyar lira ve mayısta 128,9 milyar lira faiz ödemesi gerçekleşti.

Faizin bütçedeki payı son 17 yılın zirvesinde

Naki Bakır'ın analizine göre faiz ödemelerinin merkezi yönetim bütçesi içindeki payı yükselmeye devam ediyor.

2024 yılının ilk beş ayında yüzde 12,8 olan oran, 2025'te yüzde 15,7'ye yükselirken, 2026'nın aynı döneminde yüzde 17,2'ye çıktı. Bakır, bunun son 17 yılın en yüksek seviyesi olduğunu vurguladı.

Aynı dönemde faiz dışı bütçe harcamaları yüzde 34,8 artışla 6,07 trilyon liraya ulaşırken, toplam bütçe giderleri yüzde 37,4 artarak 7,33 trilyon liraya yükseldi.

Vergi gelirlerinin yaklaşık dörtte biri faize gitti

Merkezi yönetimin ilk beş aylık vergi gelirleri 5,3 trilyon lira olurken, toplam bütçe gelirleri 6,28 trilyon liraya ulaştı.

Bakır'ın hesaplamalarına göre;

• Faiz ödemelerinin bütçe gelirlerine oranı yüzde 20,1,

• Vergi gelirlerine oranı ise yüzde 23,8 seviyesine çıktı.

Bu tablo, devletin topladığı her dört liralık verginin yaklaşık bir lirasının faiz ödemelerine gittiğini ortaya koyuyor.

Faiz giderleri hariç tutulduğunda bütçede 205,6 milyar lira fazla oluşurken, faiz ödemeleri nedeniyle merkezi yönetim bütçesi 1 trilyon 57 milyar lira açık verdi.

OVP hedefinin üzerine çıktı

2026-2028 Orta Vadeli Program'da yıl sonunda faiz giderlerinin toplam bütçe harcamaları içindeki payının yüzde 14,4 olması öngörülüyordu.

Ancak ilk beş aylık gerçekleşme yüzde 17,2'ye ulaşarak yıl sonu hedefinin üzerine çıktı. Naki Bakır, bunda yüksek faiz ortamının sürmesi ve kamu borçlanmasının artmasının etkili olduğunu ifade etti.

Son iki yılda dikkat çeken yükseliş

Bakır'ın değerlendirmesine göre Türkiye'de faiz giderlerinin bütçe içindeki payı 2017 yılında yüzde 8,4'e kadar gerilemişti.

Pandemi sonrasında yeniden yükselişe geçen oran, 2024'te yüzde 11,8'e, 2025 sonunda yüzde 14'e çıktı. 2026'nın ilk beş ayında ise yüzde 17,2 seviyesine ulaşarak son yılların en güçlü artışını kaydetti.

Ekonomistler, yüksek faiz ortamının devam etmesi ve kamu finansman ihtiyacının sürmesi halinde faiz giderlerinin yılın kalan döneminde de bütçe üzerindeki baskısını koruyabileceğine dikkat çekiyor.