Türkiye'de yükselen konut fiyatları ve kira bedelleri, sabit gelirle yaşamını sürdüren milyonlarca emeklinin en önemli sorunlarından biri haline geldi. Özellikle büyükşehirlerde emekli maaşlarının önemli bölümünü kiraya ayırmak zorunda kalan vatandaşlar için dikkat çekici bir düzenleme Meclis gündemine taşındı.
Hazırlanan kanun teklifine göre, kirada oturan ve üzerine kayıtlı evi bulunmayan emeklilere TOKİ projelerinde öncelik verilmesi, ayrıca sıfır faizli ve uzun vadeli ödeme modeliyle konut sahibi olmalarının sağlanması amaçlanıyor.
Kirada Oturan Emeklilere TOKİ Önceliği Geliyor
Teklif kapsamında, sosyal konut projelerinde bugüne kadar uygulanan emekli kontenjanının daha etkin hale getirilmesi planlanıyor.
Buna göre;
- Kirada yaşayan,
- Adına kayıtlı konutu bulunmayan,
- Sosyal konut şartlarını taşıyan emekliler,
TOKİ'nin geliştireceği projelerde öncelikli hak sahibi olabilecek.
Amaç, kira ödemek zorunda kalan emeklilerin barınma sorununu azaltırken, ev sahibi olma imkânını da kolaylaştırmak.
Sıfır Faizli ve Uzun Vadeli Ödeme Modeli
Kanun teklifinin en dikkat çeken düzenlemelerinden biri de finansman modeli oldu.
Teklifte, hak sahibi emeklilerin konut bedellerini faizsiz ve uzun vadeli taksitlerle ödeyebilmesi öngörülüyor.
Ödeme planlarının hazırlanmasında emekli maaşlarının dikkate alınması hedeflenirken, böylece taksitlerin emeklilerin bütçesini zorlamaması amaçlanıyor.
Bu modelin hayata geçmesi halinde emekliler, "kira öder gibi ev sahibi olma" imkanına kavuşabilecek.
Artan Kiralar Emeklileri Zorluyor
Son yıllarda konut fiyatlarıyla birlikte kira bedellerindeki hızlı yükseliş, özellikle sabit gelirli emeklilerin yaşam koşullarını ağırlaştırdı.
Birçok ilde ortalama kiraların emekli maaşlarına yaklaşması veya üzerine çıkması, barınma sorununu sosyal bir mesele haline getirirken, Meclis'e sunulan teklif bu soruna çözüm üretmeyi hedefleyen sosyal konut politikaları arasında değerlendiriliyor.
Kimler Yararlanabilecek?
Teklif yasalaşırsa uygulama esasları daha sonra belirlenecek. Ancak mevcut düzenlemeye göre öncelikli olarak şu şartların aranması bekleniyor:
- Emekli aylığı alıyor olmak,
- Başvuru sahibinin, eşinin veya hane halkının üzerine kayıtlı konut bulunmaması,
- Kirada oturduğunu belgeleyebilmek,
- Gelir şartlarını karşılamak,
- TOKİ'nin ilan edeceği başvuru kriterlerini taşımak.
Kesin başvuru koşulları ise yasal düzenlemenin kabul edilmesinin ardından TOKİ tarafından yayımlanacak kılavuzla netleşecek.
Henüz Teklif Aşamasında
Düzenleme şu anda TBMM'de kanun teklifi aşamasında bulunuyor.
Bu nedenle;
- Başvuru tarihleri,
- Yapılacak konut sayısı,
- Hangi illerde uygulanacağı,
- Peşinat oranı,
- Vade süresi,
- Aylık taksit tutarları
henüz kesinleşmiş değil.
Teklifin önce ilgili komisyonlarda görüşülmesi, ardından Genel Kurul'da kabul edilmesi gerekiyor.
Sosyal Konut Politikalarında Yeni Dönem Olabilir
Uzmanlara göre, teklifin yasalaşması halinde dar gelirli emeklilerin konuta erişimini kolaylaştıracak önemli bir sosyal destek modeli ortaya çıkabilir.
Faizsiz ödeme sistemi ve uzun vadeli finansman sayesinde, özellikle kira ödemekte zorlanan emeklilerin konut sahibi olabilmesi hedeflenirken, uygulamanın kapsamı ve başarısı TOKİ'nin hazırlayacağı projeler ile belirlenecek.
Şimdilik gözler Meclis'teki yasama sürecine çevrilmiş durumda.
