Takdir komisyonlarının bazı bölgelerde rayiç bedelleri 10 kata kadar artırmasının kamuoyunda yarattığı yoğun tepki üzerine başlatılan düzenleme çalışmasında sona gelindi. Edinilen bilgilere göre emlak vergisi artış oranına torba yasa ile üst sınır getirilecek. Çalışmada öne çıkan seçenekler yüzde 50 ve yüzde 100 tavan artış oranı.
Besti Karalar'ın Ekonomim'deki haberine göre, yeni modelde, 4 yılda bir belirlenen vergi değerleri için belirlenecek tavan oran uygulanacak; takip eden üç yılda ise emlak vergisi yeniden değerleme oranının yarısı kadar artırılmaya devam edecek.
Çalışmanın perde arkası: “Tespitler yapıldı, raporlar hazır”
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın talimatıyla AK Parti Yerel Yönetimler Başkanlığı yaz aylarında sahada kapsamlı bir araştırma yaptı. Bazı bölgelerde ortaya çıkan aşırı artışların nedenleri, aynı özellikteki arsalarda oluşan fiyat farklılıkları ve belediyelerin olası hataları incelendi.
2021–2025 yıllarına ilişkin uygulamaların mercek altına alındığı bu çalışma raporlaştırılarak AK Parti ekonomi kurmaylarına sunuldu. Düzenlemenin iki maddelik çerçevesi MYK toplantısında Cumhurbaşkanına da iletildi.
Bilgi Kutusu: Kamuoyu tepkisi
Kamuoyunda en büyük tepki, takdir komisyonlarının bazı semtlerde rayiç bedelleri 10 kata kadar artırması üzerinden oluştu. Bu artışlar, emlak vergisi yanında tapu harcı, değerli konut vergisi ve GMSİ hesaplamalarını doğrudan etkilediği için geniş kitleleri zorladı.
Yeni dönemin çerçevesi: 2026–2029 için dört yıllık model
AK Parti’nin üzerinde çalıştığı modele göre;
Kasım 2026 sonrası için emlak vergisi artışlarında tavan oran belirlenecek.
2026–2029 dönemini kapsayacak 4 yıllık rayiç bedel artış formülü getirilecek.
Belirlenecek oran kalıcı olacak ve vatandaşı koruyacak bir yapı kurulacak.
Amaç, emlak piyasasında rayiç bedel ile gerçek değer arasındaki makasın vatandaş lehine kapanması.
Örnek hesaplama
2025 yılında 1000 TL emlak vergisi ödeyen bir vatandaş için:
Tavan artış oranının %50 olarak belirlendiği senaryoda, 2026 vergisi 1500 TL olacak.
2027 yılında yeniden değerleme oranı %30 olursa, artış bunun yarısı olan %15 düzeyinde olacak.
Böylece ödenecek vergi 1775 TL olacak.
Bu noktaya nasıl gelindi?
Türkiye’de emlak vergilerini belirleyen rayiç bedeller, Takdir Komisyonları tarafından 4 yılda bir belirleniyor. Komisyon; belediye, defterdarlık, tapu, ticaret odası, OSB temsilcisi ve muhtar olmak üzere 7 üyeden oluşuyor.
Sonraki üç yılda ise değerler yeniden değerleme oranının yarısı kadar artırılıyor.
Cumhurbaşkanının yetkisi
Mevcut mevzuata göre Cumhurbaşkanının, 4 yılda bir belirlenen vergi değerlerinin değiştirilmeden uygulanmasına devam edilmesi yetkisi bulunuyor.
Bu yetki kullanılırsa, emlak vergileri yalnızca yeniden değerleme oranının yarısı kadar artırılarak vatandaşa ek yük getirilmemesi sağlanabiliyor.
Bilgi Kutusu: Emlak vergisi gelirleri kime gidiyor?
Emlak vergileri doğrudan ilçe belediyelerine gelir olarak aktarılıyor.
Büyükşehir belediyeleri bu vergiden pay almıyor.
Gelirin genel bütçeye aktarımı da bulunmuyor.
Rakamlarla: Emlak vergisinin etkilediği diğer yükümlülükler
Emlak vergisindeki artış, birçok vergiyi ve harcı doğrudan etkiliyor:
Değerli Konut Vergisi
Tapu Harcı
Damga Vergisi
Veraset ve İntikal Vergisi
Gayrimenkul satış kazancı (GV)
Taşınmaz Kültür Varlıklarını Koruma Payı
Bu nedenle rayiç bedellerdeki aşırı artışlar zincirleme biçimde maliyetleri yukarı çekiyor.
Süreç nasıl işliyor?
213 sayılı Kanun’un 72’nci maddesine göre takdir komisyonları;
Belediye başkanı veya vekil ettiği yetkili,
Bir belediye memuru,
Defterdarlıktan iki memur,
Tapu müdürü veya vekili,
Ticaret odası temsilcisi,
OSB temsilcisi,
Mahalle muhtarı
olmak üzere geniş katılımlı bir yapıda çalışıyor.
Bu yapı, bölgesel değer farklarını daha isabetli tespit etmeyi hedeflese de son dönemdeki aşırı artışlar yeni düzenleme ihtiyacını doğurdu
