Çin, yenilenebilir enerji yatırımlarında dikkat çeken bir adım daha attı. Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde kurulan 1 gigavat kapasiteli hibrit güneş enerjisi santrali, erimiş tuzla ısı depolama teknolojisi sayesinde güneş battıktan sonra da elektrik üretimini sürdürüyor. Böylece tesis, lityum bataryalara ihtiyaç duymadan akşam saatlerinde de şebekeye enerji sağlayabiliyor.
Dünyanın en büyük hibrit CSP ve güneş enerjisi santrali
Hami kenti yakınlarındaki Gobi Çölü'nde inşa edilen proje, 900 megavat fotovoltaik (PV) güneş paneli ile 100 megavat kapasiteli yoğunlaştırılmış güneş enerjisi (CSP) sistemini tek tesiste birleştiriyor.
Yaklaşık 1.817 hektarlık alana yayılan yatırımın maliyeti ise 3,53 milyar yuan (yaklaşık 480 milyon dolar) olarak açıklandı.
Bu kapasitesiyle tesis, Dubai'deki Noor Energy 1'i geride bırakarak dünyanın en büyük hibrit CSP ve güneş paneli santrali unvanını aldı.
Erimiş tuz teknolojisi nasıl çalışıyor?
Santralin en önemli özelliği, güneş enerjisini yalnızca elektrik olarak değil, ısı enerjisi şeklinde de depolayabilmesi.
Sistem şu şekilde çalışıyor:
- Gündüz saatlerinde fotovoltaik paneller ürettikleri elektriği doğrudan şebekeye veriyor.
- Aynı anda yaklaşık 260 bin güneş takip aynası, güneş ışınlarını tek bir kuleye yönlendiriyor.
- Oluşan yoğun ısıyla erimiş tuz yaklaşık 550 dereceye kadar ısıtılıyor.
- Depolanan bu yüksek sıcaklıktaki enerji, güneş battıktan sonra buhar üretmek için kullanılıyor.
- Buhar türbinleri çalıştırarak akşam ve gece saatlerinde elektrik üretmeye devam ediyor.
Bu sayede sistem, kimyasal batarya yerine yüksek sıcaklıklı ısı depolama yöntemiyle enerji sürekliliği sağlıyor.
Gece boyunca üretim devam ediyor
Gece saatlerinde tesisin tamamı değil, yalnızca 100 megavatlık CSP ünitesi devrede kalıyor.
Bu bölüm, gündüz depolanan ısı sayesinde özellikle akşam saatlerinde artan elektrik talebini karşılamaya yardımcı oluyor. Böylece güneş enerjisinin en büyük dezavantajlarından biri olan üretim kesintisi önemli ölçüde azaltılmış oluyor.
Yıllık 830 bin haneye yetecek enerji
Santral ticari deneme sürecine 1 Temmuz'da girse de ilk elektriğini 18 Eylül 2025 tarihinde üretmeye başladı.
Tam kapasiteye ulaştığında tesisin;
- Yıllık 2,07 teravatsaat elektrik üretmesi,
- Yaklaşık 830 bin konutun yıllık elektrik ihtiyacını karşılaması,
- Her yıl 1,63 milyon ton karbon emisyonunu önlemesi bekleniyor.
Bataryalara alternatif mi?
Uzmanlara göre erimiş tuz teknolojisi, lityum bataryaların doğrudan alternatifi olmaktan ziyade farklı bir enerji depolama çözümü sunuyor.
Lityum bataryalar kısa süreli enerji depolamada avantaj sağlarken, CSP tabanlı ısı depolama sistemleri uzun saatler boyunca kesintisiz elektrik üretebilmesiyle öne çıkıyor.
Bununla birlikte CSP yatırımlarının ilk kurulum maliyetleri halen batarya destekli güneş santrallerine göre daha yüksek seviyede bulunuyor. Lityum batarya fiyatlarındaki düşüş de iki teknoloji arasındaki rekabeti artırıyor.
Çin yeni rekorlara hazırlanıyor
Projeyi hayata geçiren China Three Gorges Corporation, Hami enerji üssünün ikinci etapta 3 gigavat kapasiteye çıkarılmasını planlıyor.
Bunun yanında bölgede inşası süren yeni hibrit projede 1,3 gigavat güneş paneli ile 150 megavat CSP sistemi birlikte kullanılacak. Toplam 1,5 gigavat kurulu güce ulaşacak bu yatırımın tamamlanmasıyla Çin'in hibrit güneş enerjisi alanındaki liderliğini daha da güçlendirmesi bekleniyor.
Veri Kutusu
| Başlık | Veri |
|---|---|
| Toplam kurulu güç | 1.000 MW |
| Güneş paneli kapasitesi | 900 MW |
| CSP kapasitesi | 100 MW |
| Depolama yöntemi | Erimiş tuz (550°C) |
| Güneş aynası sayısı | 260 bin |
| Proje alanı | 1.817 hektar |
| Yatırım tutarı | 3,53 milyar yuan (480 milyon dolar) |
| Yıllık üretim | 2,07 TWh |
| Karşılayacağı konut | Yaklaşık 830 bin |
| Önlenecek karbon emisyonu | 1,63 milyon ton/yıl |
