Ali Sabancı'ya babasını hatırlatarak cevap Kenan Yavuz'dan geldi

Esas Holding Yönetim Kurulu Başkanı Ali Sabancı, yakın zamanda çocukluğundan bir anısını paylaşarak iş hayatına nasıl başladığını anlattı. Sabancı, 10 yaşındayken Yeniköy'deki yol yalısı evlerinin rıhtımında olta sattığını belirterek şu ifadeleri kullandı:

"10 yaşındaydım, Yeniköy'de yol yalısı bir evimiz vardı. Rıhtımda olta satardım. 3 yaz olta sattım. Almanya'dan Shakespeare marka olta alırdım, getirip burada satmak için.

Annem bazen balkondan 'Oğlum yemek hazır.' diye bağırırdı. Ben de aman anne belli olmasın o eve ait olduğum çünkü pazarlık yaparlar derdim.

Bir gün Renault 12 ile bir adam geldi. Almanya'dan getirdiğim oltalardan birini aldı. Tabi o büyük kalem mal, bir sezonda 3-4 tane gidiyor. Akşam babam 'İşler nasıl gitti?' diye sordu, ben de oltayı sattım dedim. '

Parayı aldın mı?' dedi, almadım gelecek hafta verecekmiş dedim. Babam, keşke parayı alsaydın dedi. Ben orada tahsilatı öğrendim bu adamdan dolayı. İşletme sermayesini öğrendim.

1 hafta sonra adam gelip parayı verdi. Babam çok üzüldü adam parayı verdi diye. Çünkü benim için daha kötü bir ders olması, daha kalıcı bir ders olur gibiydi. Ama bu adam, bana fırsatı verdi."

Sabancı, bu deneyimle tahsilat ve işletme sermayesi kavramlarını erken yaşta öğrendiğini vurgulayarak, hikâyeyi "sıfırdan başarı" örneği gibi sundu.

Bu paylaşıma, SOCAR Türkiye eski Başkanı ve PETKİM eski Genel Müdürü Kenan Yavuz'dan sert ve eleştirel bir yanıt geldi.

Yavuz, Sabancı'ya babasını ve Sabancı Grubu'nun tarihini hatırlatarak şu ifadeleri kullandı:

"Keşke babanız size o muhteşem Sabancı Grubu’nun hikayesini öğretse idi! Devletin koruma duvarları arkasında büyütülen şirketlerinizi, verilen olağanüstü teşvikleri ve bu imkanların neden sağlandığını anlatsaydı.

Devlet; sizi sermaye birikimi yapmanız, bilgi ve teknoloji transferi veya gelişimini sağlamanız, yerlileşme yapmanız, marka ve istihdam yaratmanız ve ihracat yapmanız için destekledi.

2000’li yılların başına kadar Türkiye’nin en büyük sanayi grubu oldunuz bu ülkemizin size yaptığı yatırımların karşılığı idi. Rahmetli Sakıp ve Özdemir Sabancı’nın ülkelerinden aldıklarını, geri ödeme gayretlerinin sonucuydu.

Özdemir Sabancı’nın lanet bir suikast ile öldürülmesi ve ardından Sakıp Sabancı’nın erken ölümü, ülkemiz sanayileşme tarihinin özel sektör eli ile yaratılan en önemli hikayesinin de sonu oldu.

Şimdi siz ve sizin gibiler sahip oldukları servetleri baba malı zannettiğiniz için böyle uçuk kaçık başarı hikayeleri ile boy gösteriyorsunuz. Koskoca bir sanayi imparatorluğunu nasıl yok ettiğinizin hikayesini de anlatmak ister misiniz?

Devlet size %45 gümrük duvarları arkasında üretim ve ticaret yaptırdı. [...] Siz ne yaptınız? milletin fedakarlıkları ile oluşan sermayeyi kendi malınız sandınız! 60 yıllık sanayi birikimini satıp savıp sanayi dışı alanlarda kurduğunuz işlerin sözde başarı hikayelerini anlatıp dolanıyosunuz!

Türkiye’nin özel sektör eli ile sanayileşme hamlesi, eğer Özdemir Sabancı kalleşçe öldürülmese idi, bugün çok farklı bir yerde olacaktı. 

Özdemir ve Sakıp Sabancı kardeşleri rahmetle anarken, size ve grubun diğer üyelerine bakınca, söylenmesi gereken sözleri, azıcık ülkemizin sanayi tarihi üzerine düşünüp okuyan birileri var ise onlara bırakıyorum."

Kenan Yavuz'un yanıtı, Sabancı ailesinin servetinin devlet destekleri ve koruma politikalarıyla oluştuğunu, ancak sonraki nesillerin bu birikimi sanayi dışı alanlara yönelterek "yok ettiğini" iddia ederek büyük tartışma yarattı.

Yavuz, Sabancı'nın çocukluk hikâyesini "uçuk kaçık başarı hikayesi" olarak nitelendirirken, asıl hikâyenin devletin katkılarıyla inşa edilen sanayi imparatorluğunun kaderi olduğunu savundu.