Türkiye’nin nükleer enerji alanındaki hedefleri ve yeni yatırımları, İstanbul’da düzenlenen 12. Nükleer Santraller Zirvesi’nde (NPPES) ele alındı. Ankara Sanayi Odası (ASO) ve Nükleer Sanayi Derneği (NSD) tarafından, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın destekleriyle gerçekleştirilen zirve, İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Süleyman Demirel Kültür Merkezi’nde kapılarını açtı.“Yeni Nükleer Çağ: Sanayiyi, İnovasyonu ve Net Sıfır Hedeflerini Güçlendirmek” temasıyla düzenlenen etkinlikte; kamu temsilcileri, uluslararası teknoloji şirketleri, akademisyenler ve sanayi kuruluşları bir araya geldi. İki gün sürecek zirvede, nükleer enerji yatırımları, yerlileştirme çalışmaları, tedarik zinciri fırsatları ve küçük modüler reaktör (SMR) teknolojileri gündeme taşındı.
Türkiye’nin nükleer kapasite hedefi büyüyor
Zirvenin açılışında konuşan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Nükleer Enerji Genel Müdürü Salih Sarı, Türkiye’nin nükleer enerji kapasitesini artırmaya yönelik çalışmaların sürdüğünü belirtti.Sarı, Türkiye’nin 2035 yılına kadar 7,2 gigavat, 2053 yılına kadar ise en az 20 gigavat nükleer kurulu güce ulaşmayı hedeflediğini söyledi. Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nde ilk elektrik üretiminin bu yıl içinde gerçekleştirilmesinin planlandığını ifade eden Sarı, Akkuyu’nun yanı sıra Sinop ve Trakya’da planlanan yeni nükleer santral projeleri ile küçük modüler reaktörlere yönelik çalışmaların da devam ettiğini kaydetti.Akkuyu projesinde yerli sanayinin katkısının arttığına dikkat çeken Sarı, 300’den fazla Türk firmasının projede görev aldığını ve yerli şirketlerin yaklaşık 12 milyar dolarlık iş hacmine ulaştığını belirtti.İTÜ’de nükleer temalı teknopark kurulacak
İstanbul Teknik Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Hasan Mandal da Türkiye’nin nükleer teknoloji alanında insan kaynağı ve Ar-Ge kapasitesini geliştirmeyi hedeflediğini söyledi.Mandal, Türkiye’nin ilk tematik teknoparkının nükleer teknoloji odağıyla İTÜ bünyesinde kurulmasının planlandığını açıkladı. Ayrıca, nükleer teknolojilerde araştırma ve geliştirme faaliyetlerini güçlendirecek bir Nükleer Teknoloji Araştırma Merkezi kurulmasına yönelik çalışmaların sürdüğünü ifade etti.ABD’den SMR ve iş gücü vurgusu
ABD İstanbul Başkonsolosu Michael Lally, yapay zeka uygulamaları ve veri merkezlerinin artan enerji ihtiyacının nükleer enerjiye olan ilgiyi yükselttiğini belirtti.Türkiye’nin küçük modüler reaktörlerin devreye alınmasına yönelik düzenleyici altyapıyı geliştirme çalışmalarını desteklediklerini söyleyen Lally, teknik eğitim kurumlarının nükleer sektöre yönelik uzman iş gücü yetiştirmesinin önemine dikkat çekti. Lally, sivil nükleer enerjinin Türkiye ile ABD arasındaki iş birliğinde yeni bir alan oluşturabileceğini ifade etti.Kanada ve Çin’den iş birliği mesajları
Kanada’nın Türkiye Maslahatgüzarı Larisa Galadza, Kanada’nın nükleer enerji alanında sahip olduğu deneyimi Türkiye ile paylaşmaya hazır olduğunu belirterek, tedarik zinciri, araştırma, iş gücü geliştirme ve yerlileştirme alanlarında iş birliği fırsatlarına dikkat çekti.Çin Devlet Nükleer Enerji Teknoloji Kurumu (SNPTC) Uluslararası İşler Direktörü Fei Min ise Türkiye’de güçlü bir yerel nükleer tedarik zinciri oluşturulmasını desteklediklerini ifade etti. Min, teknoloji transferi, yerel üretim ve mühendislik eğitimleri konusunda iş birliği yapmaya hazır olduklarını söyledi.Sanayiciler yerlileştirme fırsatlarına dikkat çekti
Ankara Sanayi Odası Başkanı Seyit Ardıç, nükleer enerjinin yalnızca enerji üretimi değil, aynı zamanda yüksek teknoloji üretimi, nitelikli istihdam ve sanayi dönüşümü açısından da stratejik önem taşıdığını vurguladı.Ardıç, Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nde yerlilik oranının yüzde 55 seviyesine yaklaştığını belirterek, Türk sanayisinin gelecekteki nükleer projelerde daha fazla rol üstlenmesi gerektiğini söyledi.Nükleer Sanayi Derneği Başkanı Alikaan Çiftçi ise Türkiye’nin yalnızca enerji tüketen değil, nükleer teknoloji geliştiren, üreten ve ihraç eden bir ülke olma hedefi doğrultusunda ilerlediğini ifade etti. Çiftçi, özellikle küçük modüler reaktör teknolojilerinin Türkiye açısından önemli fırsatlar sunduğunu dile getirdi.Akkuyu’da devreye alma süreci sürüyor
Akkuyu Nuclear A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Anton Dedusenko, Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nin birinci ünitesinde inşaat çalışmalarının tamamlandığını açıkladı.Dedusenko, reaktör montajının tamamlandığını ve şu anda soğuk hidrolik testlerin sürdüğünü belirterek, hedeflerinin 2026 yılını birinci ünitenin devreye alma yılı olarak tamamlamak olduğunu söyledi. Ayrıca ikinci ünitede ön devreye alma çalışmalarına başlanması için gerekli izinlerin alındığını ifade etti.Nükleer enerjide yeni dönem tartışılıyor
Zirvede konuşan uluslararası temsilciler, enerji güvenliği, karbon emisyonlarının azaltılması, yapay zeka ve veri merkezlerinin enerji ihtiyacı ile sanayi dönüşümünde nükleer enerjinin rolüne dikkat çekti.Katılımcılar, özellikle küçük modüler reaktör teknolojilerinin önümüzdeki yıllarda enerji sektöründe önemli bir dönüşüm yaratabileceği görüşünü paylaşırken, yerli tedarik zincirlerinin geliştirilmesi ve insan kaynağının güçlendirilmesinin yeni dönemin temel başlıkları arasında yer alacağını vurguladı.