Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan “Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenleme ile birlikte gayrimenkul alım-satım işlemlerinde ödeme süreçleri daha şeffaf, güvenli ve kayıt altına alınabilir bir yapıya kavuşturuluyor.
Ödemeler artık güvenli sistem üzerinden yapılacak
Yönetmeliğe göre, taşınmaz alım-satım işlemlerinde satış bedelinin bir kısmı ya da tamamı, bankalar ve finansal kuruluşlar tarafından oluşturulan “güvenli ödeme sistemi” üzerinden gerçekleştirilecek. Bu sistem sayesinde taraflar arasındaki para transferlerinin kayıt altına alınması ve olası mağduriyetlerin önlenmesi hedefleniyor.
Konut veya iş yeri alımlarında kredi kullanılması durumunda ise kredi tutarı dışındaki kalan ödeme kısmı da yine bu sistem üzerinden yapılacak. Böylece tüm ödeme süreci izlenebilir hale gelecek.
Hizmet bedeli kesilecek
Söz konusu güvenli ödeme sisteminin kullanılması karşılığında bir hizmet bedeli alınacak. Bu bedel, satıcıya aktarılacak tutar üzerinden kesilecek. Uygulamanın detayları ve ücretlendirme esasları ilgili kurumlar tarafından belirlenecek.
Yetki belgesi ve bildirim zorunluluğu getirildi
Yeni düzenleme yalnızca ödeme sistemini değil, sektörel işleyişi de kapsıyor. Buna göre, taşınmaz ticareti yapan işletmeler; adres, ticaret unvanı veya faaliyet konularında meydana gelen değişiklikleri belirlenen süre içinde bildirmek zorunda olacak. Ayrıca bu değişikliklerde yetki belgesinin de yenilenmesi gerekecek.
Uygulama için son tarih: 1 Temmuz 2026
Yönetmelik yayımlandığı tarih itibarıyla yürürlüğe girse de, güvenli ödeme sisteminin kullanımı 1 Temmuz 2026 tarihine kadar zorunlu olmayacak. Bu tarihten sonra ise sistem tüm işlemler için mecburi hale gelecek. Bakanlığın bu süreyi üç aya kadar uzatma yetkisi de bulunuyor.
Sürecin teknik detaylarını Bakanlık belirleyecek
Güvenli ödeme sistemine ilişkin usul ve esaslar ile teknik süreçlerin belirlenmesi görevi Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na verildi. Sistemle ilgili teknik altyapı, takip mekanizmaları ve olası sorunların çözüm yöntemleri bu kapsamda netleştirilecek.
Resmi Gazete'deki metin şöyle:
YÖNETMELİK | ||
Ticaret Bakanlığından: TAŞINMAZ TİCARETİ HAKKINDA YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK
MADDE 1- 5/6/2018 tarihli ve 30442 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmeliğin 2 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “verilmesi,” ibaresinden sonra gelmek üzere “tadili,” ibaresi ve “yükümlülükleri,” ibaresinden sonra gelmek üzere “ödeme sisteminin kurulması, işletilmesi ve taşınmaz satışında ödeme sisteminin gerçek ve tüzel kişiler tarafından kullanılmasına ilişkin usul ve esasları,” ibaresi eklenmiştir. MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “verilir,” ibaresinden sonra gelmek üzere “tadil edilir,” ibaresi eklenmiştir. MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 8 inci maddesi başlığı ile birlikte aşağıda şekilde değiştirilmiştir. “Yetki belgesinin tadili ve yenilenmesi MADDE 8- (1) Yetki belgesi, ticaret ünvanı veya işletme adı değişikliği hariç olmak üzere, içeriğindeki bilgilerden herhangi birinde değişiklik olması durumunda tadil edilir. Ticaret ünvanı veya işletme adının değişmesi durumunda yetki belgesi yenilenir. (2) Tadil ve yenileme başvurusu, değişikliğin gerçekleştiği tarihten itibaren on gün içinde Bilgi Sistemi üzerinden yapılır ve il müdürlüğünce başvuru tarihinden itibaren on gün içinde sonuçlandırılır. (3) İşletme adresinin değişmesi nedeniyle yetki belgesinin tadili veya ticaret ünvanının veya işletme adının değişmesi nedeniyle yetki belgesinin yenilenmesi durumunda, yetki belgesinin tadil edildiği veya yenilendiği tarihten itibaren on gün içinde, o işletmenin sözleşmeli işletmelerinin yetki belgeleri de herhangi bir başvuruya gerek olmaksızın tadil edilir veya yenilenir.” MADDE 4- Aynı Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan “içinde” ibarelerinden sonra gelmek üzere “tadil veya” ibareleri eklenmiştir. MADDE 5- Aynı Yönetmeliğe aşağıdaki ek madde eklenmiştir. “Ödeme sistemi EK MADDE 1- (1) İşletmelerin ve diğer gerçek veya tüzel kişilerin taşınmaz satışlarında ödemenin bir kısmının veya tamamının nakit, havale, elektronik fon transferi veya Bakanlıkça belirlenen diğer ödeme yöntemleriyle yapılması halinde taşınmaz satış bedeli, taşınmaz mülkiyeti ile satış bedelinin eş zamanlı el değiştirmesini sağlayacak şekilde oluşturulan ödeme sistemi üzerinden ödenir. (2) Taşınmaz satış bedelinin bir kısmının veya tamamının 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununda tanımlanan banka veya 21/11/2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanununda tanımlanan finansman ve tasarruf finansman şirketleri tarafından kredilendirilmesi halinde kredi tutarı haricindeki ödemeler için ödeme sistemi kullanılır. (3) Ödeme sistemi üzerinden yapılan her işlemde kullanım bedeli alınır. Kullanım bedeli satıcıya aktarılan taşınmaz satış bedelinden mahsup edilir. (4) Ödeme sistemine ilişkin her türlü iş ve işlemin takibi, teknik sorunların tespiti ve çözüm önerilerinin geliştirilmesi amacıyla Bakanlık ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının ilgili birim temsilcilerinden oluşan bir komisyon oluşturulur. (5) Ödeme sisteminin kurulmasına ve işletilmesine, sisteme dahil olmayacak taşınmaz satışlarına, verilen hizmetler karşılığında alınacak kullanım bedeli ile bu bedelin paylaşımına ve dördüncü fıkrada belirtilen komisyonun kuruluşuna, çalışmasına, görev ve sorumluluklarına ilişkin usul ve esaslar Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının görüşü alınarak Bakanlık tarafından belirlenir ve Bakanlığın resmî internet sayfasında duyurulur.” MADDE 6- Aynı Yönetmeliğin geçici 1 inci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir. “(10) 1/7/2026 tarihine kadar yapılacak taşınmaz satışlarında ek 1 inci maddede belirtilen ödeme sisteminin kullanılması zorunlu değildir. Bakanlık bu tarihi üç aya kadar uzatmaya yetkilidir.” MADDE 7- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 8- Bu Yönetmelik hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür. |
