Türkiye’de bankacılık sektörü, 2023 ve 2024’te uygulanan sert parasal sıkılaşmanın ardından 2025 yılında yön değiştirdi. Yüksek faiz, seçici kredi politikaları ve aylık büyüme sınırları nedeniyle iki yıl üst üste reel daralma yaşayan kredi hacmi, 2025’te kontrollü gevşeme adımlarıyla birlikte yeniden genişleme sürecine girdi.
Enflasyonla mücadelede kaydedilen ilerleme, politika faizinde kademeli indirimler ve piyasa beklentilerindeki toparlanma; hem hanehalkının hem de şirketlerin kredi talebini artırdı. Kredi faizlerinde düşüş sınırlı kalmasına rağmen, indirimlerin süreceği beklentisi kredi kullanımını hızlandırdı.
Enflasyon yüzde 30,9’a gerilerken kredi hacmi yüzde 43,9 arttı
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verilerine göre, bankacılık sektörünün toplam kredi hacmi 26 Aralık 2025 haftası itibarıyla 22 trilyon 877 milyar liraya ulaştı. Kredi hacmi, 2024 sonuna kıyasla cari olarak yüzde 43,9 büyüdü.
2025 yılı enflasyonunun (TÜFE) yüzde 30,89 seviyesinde gerçekleşmesiyle birlikte, toplam kredi hacminde reel bazda yüzde 9,9’luk artış hesaplandı. Böylece kredi piyasası, iki yıl aradan sonra yeniden reel büyüme bölgesine geçti.
İki yıl üst üste daralmanın ardından dönüş
2023’te faiz artışları ve miktarsal kısıtlamaların devreye alınmasıyla birlikte kredi hacmi reel olarak yüzde 6,7 daralmıştı. 2024’te ise sıkılaşma politikalarının devam etmesi nedeniyle kredi hacmindeki reel küçülme yüzde 5,3 olmuştu. 2025’teki tablo, bu trendin kırıldığını ortaya koydu.
Tüketici kredilerinde büyümenin lokomotifi: ihtiyaç kredileri
Merkez Bankası’nın faiz indirimlerine devam ettiği 2025 yılında, bireysel kredi kartları hariç toplam tüketici kredileri cari olarak yüzde 43,2 artarak 2 trilyon 881,3 milyar liraya yükseldi. Reel büyüme ise yüzde 9,4 olarak gerçekleşti.
Bu artışın ana kaynağı ihtiyaç kredileri oldu. 2025 sonunda ihtiyaç kredisi hacmi 2 trilyon 156,1 milyar liraya ulaştı. Söz konusu krediler yıllık bazda cari olarak yüzde 51,3, reel olarak ise yüzde 15,6 büyüdü.
Konut kredilerinde ise farklı bir tablo ortaya çıktı. Hacim cari olarak yüzde 31,8 artarak 673,9 milyar liraya yükselse de reel artış yalnızca yüzde 0,7’de kaldı. Taşıt kredileri ise 2025’in en sert daralan kalemi oldu; hacim nominal olarak yüzde 32,1 gerilerken, reel düşüş yüzde 48,2’ye ulaştı.
Kredi kartı borçlarında dikkat çekici sıçrama
2025 yılı, bireysel kredi kartı borçlarında da güçlü artışın yaşandığı bir dönem oldu. Yıl sonunda bireysel kredi kartı borçları 2 trilyon 693,7 milyar liraya çıktı. Bu tutar, cari bazda yüzde 50,1, reel bazda yüzde 14,6 artış anlamına geliyor.
Özellikle taksitli bireysel kart borçlarında adeta patlama yaşandı. Taksitli kart borçları nominal olarak yüzde 59, reel olarak yüzde 21,5 büyüyerek 1 trilyon lirayı aştı. Taksitsiz (tek çekim) harcamalar da reel bazda yüzde 11 artış gösterdi.
Şirketler de kredi kartına yöneldi
Artan nakit ihtiyacı, şirketleri de kredi kartı kullanımına itti. Kurumsal kredi kartı borçları 2025’te cari olarak yüzde 41,8, reel olarak yüzde 8,3 büyüyerek 830,5 milyar liraya ulaştı. Özellikle taksitsiz harcamalar, kurumsal kart büyümesinde belirleyici oldu.
Ticari kredilerde kamu bankalarının etkisi
Toplam kredi hacminin en büyük bölümünü oluşturan ticari ve diğer krediler, 2025’te cari olarak yüzde 43,1, reel olarak yüzde 9,3 artarak 17 trilyon 302 milyar liraya yükseldi. Bu büyümede, kamu bankalarının KOBİ’lere ve seçili sektörlere piyasanın biraz altında fiyatlama ile sağladığı fonlama önemli rol oynadı.
Ekonomistler, bu yaklaşımı “Merkez Bankası bilançosuna dokunmadan yapılan mikro gevşeme” olarak tanımlıyor.
En hızlı artış kredili mevduat hesaplarında
2025’in en hızlı büyüyen kredi kalemi ise kredili mevduat hesapları (KMH) oldu. Tüketicilerin KMH borç bakiyesi bir yılda yüzde 68,6 artarak 735,3 milyar liraya çıktı. Reel büyüme yüzde 28,8’e ulaştı. Şirketlerin KMH borçları da reel olarak yüzde 17,1 genişledi.
Uzmanlara göre, kredi kartları ve KMH’ler, resmi söylemde süren sıkılaşmaya rağmen fiilî bir gevşeme alanı oluşturuyor. Bu alanın tamamen kapatılmasının sosyal ve ekonomik maliyet yaratabileceği belirtiliyor.
KOBİ kredilerinde reel büyüme yüzde 12,8
2025, KOBİ kredilerinin de reel olarak büyüdüğü bir yıl oldu. Yıl sonunda KOBİ’lerin kullandığı kredi tutarı 6 trilyon 149,5 milyar liraya ulaştı. Cari büyüme yüzde 47,7, reel büyüme ise yüzde 12,8 olarak gerçekleşti.
KOBİ’lerin toplam ticari krediler içindeki payı da yüzde 26,2’den yüzde 26,9’a yükseldi. Bu artış, kredi genişlemesinin daha dengeli bir yapıya doğru evrildiğine işaret etti.
Naki Bakır'ın Dünya gazetesinde yayınlanan "2025’te reel kredi genişlemesi" başlıklı yazısından yararlanılarak hazırlandı
