ABD’li milyarder yatırımcı Ray Dalio, Ortadoğu’daki savaş ve Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan gelişmelerin küresel ekonomi açısından tarihi sonuçlar doğurabileceğini söyledi. Dalio, özellikle enerji ticaretinin kalbi sayılan boğazdaki olası bir fiili kapanmanın sadece petrol piyasasını değil, küresel para sistemini de sarsabileceğini vurguladı.
Dalio’ya göre bu gelişmeler, ABD dolarının rezerv para birimi konumunu ve Washington’un küresel liderliğini doğrudan etkileyebilecek bir kırılma noktası oluşturuyor.
Analizini yayımladığı platformda değerlendirmelerde bulunan ünlü yatırımcı, tarihten örnek vererek imparatorlukların yükseliş ve çöküş süreçlerine dikkat çekti.
Tarihsel örnek: Süveyş krizi 
Dalio, analizinde özellikle Süveyş Krizi örneğini hatırlattı.
1956’da İngiltere’nin Süveyş Kanalı üzerindeki kontrolünü kaybetmesinin, birçok tarihçi tarafından Britanya İmparatorluğu’nun küresel güç statüsünün sona erdiği dönüm noktası olarak görüldüğünü belirten Dalio, benzer bir kırılmanın ABD için de yaşanabileceğini ifade etti.
Dalio’ya göre ABD, İran ve bölge ülkeleriyle yaşanan gerilim nedeniyle benzer bir stratejik sınavla karşı karşıya.
ABD kritik eşikte
Dalio’nun “Büyük Döngü (Big Cycle)” teorisine göre dünya tarihindeki büyük güçler belirli aşamalardan geçerek yükseliyor ve düşüşe geçiyor.
Yatırımcıya göre ABD şu anda bu döngünün en kırılgan evrelerinden birine yaklaşmış durumda.
Dalio, ABD’nin ekonomik ve jeopolitik gücünü zayıflatabilecek üç ana senaryoyu sıraladı.
Trump'ın uykusunu kaçıracak 3 senaryo 
1. Devasa borç ve para basımı
Dalio’ya göre ABD ekonomisi hızla büyüyen bir borç yükü altında bulunuyor. Artan kamu borcu ve parasal genişleme politikaları, doların satın alma gücünü aşındırarak küresel güveni zayıflatabilir.
2. İçsel çatışma ve siyasi kutuplaşma
Dalio, ABD içinde artan siyasi kutuplaşma ve toplumsal gerilimlerin ülkeyi dış tehditlere karşı daha kırılgan hale getirdiğini belirtiyor. İç siyasi istikrarsızlık, büyük güçlerin gerilemesinde sık görülen bir aşama olarak değerlendiriliyor.
3. Dış savaş ve jeopolitik yenilgi
Ortadoğu’da özellikle İran merkezli olası bir çatışmanın ABD için büyük maliyet yaratabileceğini belirten Dalio, uzun süren savaşların hem ekonomik hem de askeri kaynakları tüketebileceği uyarısında bulunuyor.
Dalio’nun analizindeki en dikkat çekici başlıklardan biri de petrodolar sistemi oldu.
Ünlü yatırımcıya göre, eğer Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan enerji ticaretinde dolar yerine alternatif para birimleri kullanılmaya başlanırsa bu durum küresel finans sisteminde büyük bir kırılmaya yol açabilir.
Dalio, özellikle petrol ticaretinde Çin Yuanı gibi alternatif para birimlerinin devreye girmesinin doların rezerv para statüsünü sarsabileceğini belirtiyor.
Bu senaryonun gerçekleşmesi halinde ABD’nin borçlarını finanse etmesinin zorlaşabileceğini ve küresel ekonomik gücünün hızla zayıflayabileceğini ifade ediyor.
“Yeni dünya düzeni oluşabilir”
Dalio, mevcut gelişmelerin sadece geçici bir kriz değil, aynı zamanda küresel güç dengelerinin yeniden şekillendiği bir dönem olabileceğini söyledi.
Ünlü yatırımcıya göre böyle dönemler tarih boyunca büyük servet transferlerinin yaşandığı zamanlar olarak öne çıkıyor.
Bu nedenle yatırımcıların portföylerini çeşitlendirmesi ve reel varlıklara yönelmesi gerektiğini belirten Dalio, mevcut küresel düzenin “çatırdadığı” uyarısında bulundu.
