Avrupa'da enerji krizi derinleşiyor, enflasyon yükselirken büyüme yavaşladı

Orta Doğu’da tırmanan jeopolitik gerilim, küresel enerji piyasalarını sarsmaya devam ederken Avrupa ekonomisi bu dalgadan doğrudan etkileniyor. Artan enerji maliyetleri, Euro Bölgesi’nde enflasyonu yukarı çekerken ekonomik büyüme ciddi şekilde yavaşladı.

Son verilere göre Euro Bölgesi’nde yıllık enflasyon, şubat ayında yüzde 1,9 seviyesindeyken nisan itibarıyla yüzde 3’e yükseldi. Aynı dönemde ekonomik büyüme ise yılın ilk çeyreğinde yalnızca yüzde 0,1 olarak kaydedildi. Bu tablo, bölge ekonomisinin stagflasyon riskine yaklaştığı yönündeki tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.

Enerji maliyetleri üretimi zorluyor

Enerji fiyatlarındaki artışın etkisi özellikle üretim maliyetlerinde net şekilde hissediliyor. Dizel fiyatlarının yüzde 31, benzinin yüzde 19 oranında yükselmesi ve doğal gaz maliyetlerindeki sert artış, birçok sektörde zincirleme fiyat baskısı oluşturdu. Gübre fiyatlarının yüzde 80’e kadar artması, tarım ve gıda sektöründe yeni zamların habercisi olarak değerlendiriliyor.

Uzmanlara göre enerji girdilerindeki bu yükseliş; tekstil, sanayi ve gıda başta olmak üzere pek çok sektörde üretim maliyetlerini ortalama yüzde 50 seviyesinde artırdı. Şirketlerin önemli bir kısmı ise bu maliyet artışlarını önümüzdeki dönemde nihai ürün fiyatlarına yansıtmaya hazırlanıyor.

Ülkeler arasında etki farklılaşıyor

Enerji ithalatına bağımlılığı yüksek olan Almanya ve İtalya gibi ülkeler krizden daha sert etkilenirken, nükleer enerji kapasitesi güçlü olan Fransa’nın süreci görece daha sınırlı hasarla atlattığı görülüyor. Bu durum, Avrupa içinde ekonomik performans farklılıklarını daha da belirgin hale getiriyor.

Belirsizlik ekonomiyi baskılıyor

Ekonomistler, Orta Doğu’daki gerilimin sürmesi halinde Euro Bölgesi’nde büyümenin yüzde 0,8 seviyelerine kadar gerileyebileceğini, enflasyonun ise yüzde 2,6 civarında kalabileceğini öngörüyor. Ücret artışlarının sınırlı kalması kısa vadede enflasyonu kontrol altında tutsa da talep tarafında zayıflık yaratıyor.

Piyasalardaki dengelerin geleceği ise büyük ölçüde enerji arzının kritik noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelere bağlı. Olası bir arz kesintisi, Avrupa ekonomisinde daha derin bir daralma riskini beraberinde getirebilir.

“Kilit kelime belirsizlik”

Euro Grubu Başkanı ve Yunanistan Maliye Bakanı Kiryakos Pierrakakis, yaşanan sürecin Avrupa genelinde hissedildiğine dikkat çekerek şu değerlendirmede bulundu:

“Burada kilit kelime belirsizliktir. Krizin süresi ve etkisinin derinliği, önümüzdeki dönemde ekonomik görünümü belirleyecek en önemli faktör olacaktır.”

Pierrakakis ayrıca, Avrupa hükümetlerinin enerji fiyatlarındaki artışı dengelemek için çeşitli önlemler üzerinde çalıştığını ancak krizin etkilerinin hanehalkı ve işletmeler üzerinde hissedilmeye devam ettiğini vurguladı.